په افغانستان کی چې نړیوالو د طالبانو نظام نسکور کړ نو تر هغې اووه کاله وروسته، په سوات کې طالبانو د خپل واک پراخولو لپاره نه یوازې دولتي ودانۍ ړنګې کړې بلکې لرغوني اثار یې هم په نښه کړل. په جهان اباد کې، په یوه تیږه یا ګټ کې د بودا مجسمه تراشل شوې وه چې د خپل جوړښت او دنګې ونې له کبله په نړۍ کې د ځانګړي ځای او ارزښت څښتنه وه د وسله والو طالبانو بمونو ښکار شوه. په ۲۰۰۱ز کال کې په افغانستان کې د ملا محمد عمر په مشرۍ طالبانو په بامیانو کې د بودا دوه مجسمې په چوونکو موادو چوولې وې.

دا کمپیوټري تصویر، د تختبای د لرغونو اثارو یوه نمونه ده. ۲۰۰۰ کاله پخوا اوسنۍ کنډوالې داسې ښکارېدې. دا عکس د لرغونپوهانو او تاریخپوهانو له ویناو سره سم، جوړ کړل شوی دی

ډاکتر لوکا ماریا اولېوري د اېټالیې تاریخي ښار روم اوسېدونکی لرغونپوه دی چې له تېرو ۳۰ کلونو راهیسې په پاکستان کې د پخوانیو اثارو په اړه کار کوي. دی وايي، که پاکستان د روم په څېر خپل لرغوني اثار خوندي کړي، و یې ساتي او دا ځایونه د کورنیو او بهرنیو سیلانیانو پر مخ پرانیزي نو د دې اثارو حفاظت تر څنګ، ډېرې پیسې هم ګټلای شي.