یک شنیه 23 نوم 2014 سیمه ییزوخت 23:29

افغانستان

پکتیکا : ځانمرګي برید لسګونو کسانو ته مرګ ژوبله واړوله

زوړ انځور

افغان چارواکي وايي د یکشنبې په مازیګر په پکتیکا ولایت کې د والي بال په یو لوبغالي کې په یو ځانمرګي برید کې لږ تر لږه ۴۵ کسان وژل شوي او لسګونه نور ژوبل شوي دي.

د پکتیکا د ولایت ویاند مخلص افغان وايي په یحی خیلو ولسوالۍ کې د ولسوالیو په کچ لوبه روانه وه چې یو ناڅاپه د خلکو د ګڼې ګوڼې په منځ کې ځانمرګی برید وشو.

نوموړی وايي برید کونکی د لوبې د نندارچي په بڼه د خلکو منځ ته رسیدلی و او بیا یې ځان الوځولی دی. مخلص افغان زیاتوي : 

(( د لوبې د نندارې لپاره ډیر زیات خلک جمع شوي وو، لسګونه نور کسان ژوبل شوي هم دي او راپور لرو چې د اکثرو وضع د اندیښنې وړ ده. )) 

د مخلص افغان په وینا د پېښې اکثره قربانیان او ژوبل شوي کسان ولسي خلک دي. نوموړی وايي دوی د مرکزي حکومت بیړنیو مرستو ته اړتیا لري، ځکه د اکثرو ټپیانو د کابل روغتونونو ته د لیږدولو اړتیا لیدل کیږي. 

دافغانستان پکتیکا ولایت د پاکستان سره په پوله پروت دی او دغلته د طالبانو واک زیات دی. دمشال راډیو د افغان څانګې خبریال داودتپان چې په سیمه کې دی وايي : د افغانستان د ملي اردو اکثره افسران او سرتیري هم د لوبې کتو ته ناست وو. 

په سم لاسي توګه چا د پېښې پړه قبوله کړې نه ده. 


د جلال اباد خبریالان وايي بخښنه کافي نه ده ، ددوی ځورونکي دي سزا وویني

د جلال اباد خبریالان


په جلال اباد کې د ختيځو سيمو د لیکوالو او خبريالانو خپلواکې ټولنې د مجازاتو نه د خونديتوب د نړیوالې ورځې په مناسب د علامتي احتجاج په ترڅ کې د ننګرهار ولایت تر مطبوعاتي دفتر ورغلل او هلته يې خپلې غوښتنې له مسوولینو سره شريکې کړې.


په دې موقع د ختيځو سيمو د لیکوالو او خبريالانو ټولنې مشر استاد لال پاچا ازمون مشال راډيو سره په خبرو کې وويل:

د جلال اباد خبریالاند جلال اباد خبریالان
x
د جلال اباد خبریالان
د جلال اباد خبریالان


« که دولت غواړي چې خپلې پښې قوي کړي، لږ تر لږه باید د مجازاتو او مکافات فرهنګ باید راژوندی کړي. ژورنالست وهل شوی، ټکول شوی، زخمي شوی، د ډول ډول ستونزو سره مخامخ شوی خو کله چې چارواکو ته نوبت رارسیدلی، نو هغوی په يوازې بخښنه باندې هغه هر څه په سیند لاهو کړي دي. زه وایم چې که د مجازاتو فرهنګ راژوندی شي، نو يوازې د له ژورنالستانو سره بلکې له ولس سره، نو نو لږ تر لږه دغه قانوني حیثیت به په هيواد کې خپله راژوندی شي.»

په ننګرهار کې د ژورنالستانو د خوندیتوب ټولنې استازی استاد ببرک مياخيل په خپلو خبرو کې وويل، تر هغې چې قانون په چوکاټ کې د مکافاتو او مجازاتو سلسله رامنځته نه شي، د دوی غوښتنې به تر سره نه شي.


«په قانون کې زموږ ټولې خبرې تثبیت شوي دي، خو هغه څه چې زموږ په قانون کې نميګړتیا ده، هغه د پلي کيدو يا عملي کيدو برخه ده. زموږ زموږ غوښتنه له چارواکو نه دا ده چې دوی دې نور قانون پلی کړی. او د قانون د پلي کيدو لپاره چې د مجازاتو او مکافاتو سلسله رامنځنته نه شي، زموږ دا هيلې نه تر سره کيږي.»

د ننګرهار د والي وياند احمد ضیا عبدالزي وويل چې دوی تل هڅه کړې چې د ژورنالستانو ستونزو ته د پاي ټکي کيږدي.


« موږ د ټولو امنیتي ادارو لومړۍ درجه قوماندانانو ته د والي صیب په واسطه باندې دا پيغام ور رسولی دی چې هغوی خپلو مسوولینو ته ووايي چې دوی دې له رسنيو سره ښه چلند وکړي او هغه څه چې زموږ د دفتر پورې مربوطیږي هغه دا دي چې داسې يو حالات به رامنځته کوو چې تاسو په ډيرې اسانۍ سره وکولای شئ چې مالومات راټول کړئ، پرته له تشدد نه او پرته له زور زیاتي نه.»

پينځه کاله وړاندې په فليبين کې يوې سياسي ډلې ۵۸ تنه وتښتول چې ۳۲ په کې خبريالان وو چې بیا د فليپين په جنوب کې ووژل شول. د دغې پيښې عاملين نه محاکمه شول او نه هم د خپل عمل په سزا ورسول شول. له دې پيښې وروسته د ای فکس په نوم يوه نړيوال سازمان  ( مجازاتو ته د پای ټکی کيږدئ )  تر عنوان لاندې يو کمپاين پيل کړ.

دغه سازمان چې د بیا ن د ازادۍ څخه دفاع کوي او اوسمهال د نړۍ په نوي ملکونو کې څانګې لري، له ملګرو ملتونو څخه وغوښتل چې له دغه کمپاين نه د يوه پريکړ لیک په ترځ کې ملاتړ اعلان کړي.

د ملګرو ملتونو دفتر د نومبر په دويمه نيټه د دغه کمپاين ملاتړ وکړ، پوره شل ورځې دې کمپاين دوام وکړ او د نومبر درويشتمه نيټه يې د مجازاتو نه د خونديتوب د کلتور د له منځه وړلو نړيواله ورځ ونوموله.


 


افغانستان کې پر مېرمنو تشدد زیات شوی

Afghanistan -- A burqa-clad woman is seen walking in the city of Herat, 28Mar2012

دافغانستان دبشري حقونو خپلواک کمیسیون په هیواد کې دښځو په وړاندي دتاوتریخوالي دپیښوپر زیاتیدو اندیښنه وښوده.

ددې کمیسیون دښځو او ماشومانو دحقونو دملاتړدڅانګې مشرې ثریا صبحرنګ مشال راډيو ته وویل، چې یاد کمیسیون په روان کې دټول هیواد په کچه دښځو په وړاندي دتاوتریخوالي ۲۴۸۴ پېښې ثبت کړي دي.

میرمن صبحرنګ زیاته کړه چې، پدې تاوتریخوالي کې وهل ټکول،په بدو کې ورکول، وژل او یو لړ نوري پیښی شاملي دي.

دبشري حقونو خپلواک کمیسیون پرداسې مهال په هیواد کې دښځو په وړاندي دتاوتریخوالي دپېښو پر زیاتوالی اندیښنه ښه یې چې تیره ورځ په کندز کې خاوند خپله میرمن په ډزو او وړمه ورځ په بغلان ولایت کې یوه بله میرمن د واده په دریمه دخپل خاوند له خوا ووژل شول.


نورستان: په جګړه کې ۴۱ وسله وال مړه او ژوبل شوي دي

فایل فوټو

د افغانستان په نورستان ولايت کې تيره شپه د امنيتي ځواکونو او وسلوالو ترمنيځ په نښتو کې نولس  وسلوال وژل شوي دي.

د افغانستان په ختيځ کې د ۳۰۱ سرحدي پوليسو مطبوعاتي مسوول ایدريس مومند نن مشال راډيو ته وويل :

((تيره شپه د نورستان په کامديش ولسوالۍ ، ګوردېش سيمه کې وسلوالو د ملي اردو او سرحدي پوليسو په پوستو ډله ييز بريدوکړ چې څلور ساعته پورې د ډزو تبادله روانه وه. )) 

د ده په خبره په دي نښتو کې ۱۹ تنه وسله وال وژل شوي او ۲۲ تنه نور ټپیان شوي دي.

ايدريس مومند وايي چې په دغه نښته کې د ملي اردو يو سرتيري وژل شوی او څلور تنه يې ټپیان شوي خو سرحدي پوليسو ته کومه مرګ ژوبله نه ده اوښتې.

د يادې پيښې په اړه وسله والو طالبانو تر دې دمه رسنيو ته څه نه دي ويلي.

بلخوا په خوست ښار کې نن په يوه چاودنه کې څلور کسان ژوبل شوي دي. د دې پيښي ذمه واري چا نه ده منلې. 


د جلال اباد ښار د نظافت خيال نه ساتل کيږي

د جلال اباد ښار اوسيدونکي د ښاروالۍ له مسوولینو غواړي چې د ښار پاکوالي ته پام واړوي چې خلک له ډول ډول ناروغيو څخه وژغورل شي. بلخوا د جلال اباد ښاروال له ښاریانو نه هيله کوي چې د ښار په پاکوالي کې دې ورسره مرسته وکړي.

د جلال اباد ښار ګڼ شمير اوسيدونکي په ښار کې کثافاتو له ډيروالي شکايت کوي، دوی وايي چې د ښار په ډیرو برخو کې کثافات په هفتو هفتو پروت وي چې له امله يې خلک په ډول ډول ناروغيو اخته کیږی، دوی د ښاروالۍ له مسوولينو غواړي چې د ښار پاکوالي ته پام واړوي، يو تن يې مشال راډيو سره په خبرو کې وويل:

« نوم مې بختي جان مراد دی، د جلال اباد ښار اوسیدونکی. کثافات خو د ښار په ډيرو زیاتو ځایونو کې شته دی، هغو ځایونو کې هم شته چې هلته د صحت په برخه کې کار کيږي. د کثافات دانيو خواته په جمعو جمعو ګند پروت وي او ساحه يې ټوله ګنده کړي وي. له ښاروالۍ نه مو غوښتنه دا ده چې دغه کثافت او ګند له دغو ځابونو اوچت کړي.»

يو بل تن هم وايي چې د جلال اباد ښار په هره کوڅه کې په هفتو هفتو کثافات پروت وي. دی هم له ښاروالۍ څخه غوښتنه کوي چې د ښار د پاکوالي خيال وساتي.

« زما نوم یارمحمد پردیس دی، د ښار يو تن اوسیدونکي يم. د ښار په ډیري سيمو کې لارو، کوڅو کې کثافات داني لګيدلي دي خو بيا هم هغه دومره نه دي چې کثافت په کې راجمع شي او ښاریانو ته يې ګڼې ستونزې پيدا کړي دي. هغه مرضونو چې له دغو پیدا کيږي ډير زیات دي. نو د ښاروالۍ او مسوولينو نه غواړو چې دغه پاک کړي.»

د جلال اباد ښار چاپيريال ساتنې ادارې مسوولين وايي چې د دوی ټيم هره ورځ په ښار کې کثافات ښاروالۍ ته په نښه کوي، په کار ده چې د ښاروالۍ مسوولين په دې برخه کې بې تفاوته پاتې نه شي.

خو د جلال اباد ښاروال لعل اغا کاکړ وايي چې د ښاروالۍ تر څنګ د ښار اوسيدونکي هم په دا مسوولیت لري چې د خپل چايبريال خيال وساتي.

« اوه سوه زره خلک په دې ښار کې ژوند کوي، تر څو چې د خلکو همکاري ښاروالۍ سره نه وي، نو زه فکر کوم چې دا مشکل به حل نه شي. د خلکو نه موږ خواهش کوو چې که چيرې په دې ښار کې کثافات توليديږي، هغه دې کوشش وکړي چې په نيږدې کثافات دانيو کې يې واچوي، نو اوه سوه زره کسانو ته رسیدګي مشکله ده، دوی چې هر شی خوري په ویاله کې دې وانه چوي، په کثافتداني کې دې واچوي تر څو زموږ مسوولین له ماتو ګوډو وسايلو سره ورشي او دا کثافات له ښار نه بيرون وباسي.»

د جلال اباد ښار د اوسيدونکو په وینا، د ښار په کومو برخو کې چې کثافتداني جوړي شوي، د يوې ورځې د کثافاتو د جذبولو ظرفيت نه لري، نو ځکه خلک د خپلو کورونو، دوکانونو او لاروکوڅوګند د کثافتدانيو تر څنګه غورځوي چې د ښار نظافت يې له ګواښ سره مخاخ کړی دی.


خوستیانو خپل ښار پاک کړ

د جمعې پر ورځ د خوست اوسیدونکو د ښار د پاکولو په ستر اشر یا پګړه کې برخه واخیسته او د ښار ټولې کوڅې، سړکونه او لختي يې د خځلو او کثافاتو څخه پاک کړل.

نوموړی اشر چې په خوست کې د هېوادپال ځواک ټولنیز بنسټ، خوست ښاروالي او د خوست ښار د سوداګرو او دوکاندانو له خوا رابلل شوی وو، په کې زرګونه خوستیانو برخه واخیسته.

یاد اشر د درې واړو بنسټونو د هغه پلان د عملي کولو یوه برخه ده، چې غواړي خوست په ۲۰۱۵ ز کال کې د افغانستان تر ټولو پاک ښار وګڼل شي.

د اشر ګډونوالو لختي او سړکونه صفا کړل، بیا ټول سړکونه د هېوادپال ځواک او ښاروالۍ ریاست له خوا د توظیف شویو ټانکرو په واسطه پریمنځل شول، همدارنګه راغونډ شوي کثافات د موټرونو او ریکشو په واسطه د ښار څخه د باندې ټاکلې سیمې ته ولیږدول شول.

د ښار پاکولو ته د ولسي جرګې غړی همایون همایون او د نوې ولایتي شورا یو شمېر غړي هم راوتلي ول او په خپلو لاسونو يې د ښار سړکونه جارو کړل.

د دې اشر ځانګړنه داوه، چې ګډونوالو يې د پاک کارۍ په کار کې ستړیا نه احساسوله، هر چا په ډېره مینه او لیوالتیا کار کاوه او جالبه هم داوه، چې د اشر په پای کې د ښار سړکونه او کوڅې داسې پاکې شوې، چې پخوا يې چیرې هم نظیر نه وو لیدل شوی.

خوست ښاروال کرامت خان خپلواک مشال راډیو سره په خبرو کې د ښاریانو قدراني وکړه، چې دوی سره يې د ښار په پاکولو کې مرسته وکړه، دده په خبره دا ډول ډله ییز کارونه د وخت په تېریدو د خلکو د کلتور یوه برخه ګرځي:

((موږ په خوست کې د ټولو ښاریانو، مدني فعالانو او هر هغه چا چې موږ سره په دې ستر اشر کې برخه اخیستې ده، مننه کوو، زه هیله من یم چې یوه ورځ به د ښار پاکول او چاپیریال ساتنهزموږ د خلکو د کلتور یوه برخه شي.))

د شړی منګل په نوم یو تن قومي مشر وویل، چې دوی د ښار د پاکولو له پاره له ځانه سره سپین ږیري، ځوانان او ماشومان راوستي دي.

ده زیاته کړه ښار زموږ ګډ کور دی، د کور په شان باید د ښار په پاکولوونه شرمیږو، بلکې په دې خدمت وویاړو، ځکه ناپاکه ښارزموږ د ماشومانو او خلکو روغتیا ته هم زیان رسوي.

د ډاکټر نجیب الله درمان په نوم د ستوني او غوږونو متخصص چې په لاس کې جارو درلوده، په دې خوښي څرګنده کړه، چې د ښار په پاکولو کې برخه اخلي.

ده په ټولو ښاریانو غږ وکړ، چې د یوې سالمې او صحتمندې ټولنې د جوړولو له پاره دې د خپل ښار او چاپیریال په پاکولو کې برخه اخلي.

د هېوادپال ځواک د خوست څانګې مشر ولي مت خان خادم وايي، چې دوی د ښار د پاکولو او د ښار د چاپیریال د سمسورتیا له پاره یو اوږدمهاله پلان ترلاس لاندې لري.

خادم زیاتوي، دوی غواړي په منظم ډول د ښار نږدې ونې او نیالګي اوبه کړي، نوي نیالګي کینوي، د ښار د پاکولو بهیر روان وساتي او د ښار د پاکولو له پاره نور وسایط او موټرونه هم توظیف کړي.

د یادونې وړ ده څه موده مخکې په ولسي جرګه کې د خوست د خلکو استازي همایون همایون د دوه لکه امریکايي ډالرو په لګښت یو شمیر وسایل او وسایط د خوست ښار پاکولو له پاره وقف کړل.

د یادو وسایطو تر سپارنې وروسته خوست ښاریانو، سوداګرو، ښاروالۍ او هېوادپال ځواک د ښار د پاکولو منظم پلان وړاندې کړ، چې د جمعې ورځې لوی اشر د دېپروګرام یوه برخه وه.

 

 

 

 


'زوراکي ښار جوړونه کې لوی خنډ دی'

د ولسمشر خاص استازی احمد ضیا مسعود

د اصلاحاتو او ښې حکومتدارۍ په برخه کې د جمهور رییس خاص استازی وايي چې په افغانستان کې ټولنیز عدالت ته شتمنو زیان رسولی دی.

احمدضیا مسعود دا خبرې د چارشنبې پر ورځ د ښار جوړونې وزارت د رپوټ ورکولو په غونډه کې وکړې.

ښاغلي مسعود د ښارجوړونې وزارت په ځینو پروګرامونو نیوکې وکړې او ویې ویل چې دا وزارت باید پر بېوزلو کسانو د کورونو پلورولوپه بیو بیا کتنه وکړي.

له بلې خوا د ښارجوړونې وزارت وايي چې په تېرو څو کلونو کې د ښارګوټو په جوړولو سره هېوادوالو ته هستوګنځایونه جوړ شوي خو د دغه وزارت کارونه د ځینو زورواکو د مداخلې له امله له ننګونو سره مخامخ شوي دي.

د سرپناه نه لرل د یو شمیر افغانانو لپاره غټه ستونزه ده چې د ښې حکومتدارۍ او اصلاحاتو په برخه کې د افغان ولسمشر استازی یې هم مني او په هوارولو یې ټینګار کوي.

احمدضیا مسعود وایي په داسې حال کې چې د نړۍ په نورو هیوادونو کې یو کس یواځې د یوه کور د اخیستو حق لري خو دلته شتمنو څو څو کورونه په لوړو قیمتونو اخیستي دي.

ښاغلي مسعود چې د ښار جوړونې وزارت د رپوټ ورکولو په غونډه کې برخه اخیستې وه د دغه وزارت په کړنو انتقاد وکړ او ویې ویل چې باید د ټولنیزعدالت د نقض مخنیوی په خپلو لومړیتوبونو کې ځای کړي.

« په لویو ښارونو کې د ماسټرپلان پلېدل څرګنده بڼه نه لري. په تقسیمي پلانونو کې هم موږ ګورو دا خبره نه ده مراعات شوې مثلا په هر ښاري سېکټور کې د هرې سیمې ځای لکه تجارتي ساحه یا صنعتي ساحه بېله وي. په کابل کې چې زموږ سیاسي مرکز دی دا خبرې هېڅ نه مراعاتېږي. قیمتونه چې تاسو یې ږدئ اویا زره ډالره وي خو څوک چې عاید یې ډېر کم دی د هغه ستونزه څنګه کیږي. څوک چې په شېرپور کې لوکس کورونه لري دوه درې کورونه دلته هم اخلي. عدالت نه تامینیږي.»

کلونه کیږي چې د کابل او ولایتونو اوسېدونکي په خاص ډول د دولت مامورین چې په میاشتنیو تنخواو خپل ژوند مخته بیايي د کورونو له نشتوالي شکایت کوي.

د اصلاحاتو او ښې حکومتدارۍ په برخه کې د ولسمشر غني استازی احمدضیامسعود وویل له دې چې یو شمیر خلک له کلونو راهیسې د سرپناه له نشتوالي پرته ژوند کوي باید په راتلونکو څو کلونو کې د کورونو خاوندان شي.

په عین حال کې د ښار جوړونې وزارت سرپرست د دغه وزارت په کارونو کې د زورواکو له مداخلې خبره کوي.

حسن عبدالهي ښاغلي مسعود ته د زورواکو د مداخلې د مخنیوي، د ښاروالیو او ښار جوړونې وزارت تر منځ د همآهنګۍ او د غیرپلاني سیمو لپاره د یوې واحدې پالیسي د رامنځته کولو وړاندیزونه وکړل.

« ستاسو ملاتړکه وي او ښاري حکومت یو لاسی وي یو ځواب ورکونکی موجود وي انشالله موږ او تاسو خپلو هدفونو ته رسیږو. زه ډاډه یم لکه څنګه چې تاسو وفرمایل د افغانستان او کابل د اوسیدونکو یو امید د ده سبز بحث دی.»

د ښار جوړونې وزارت وايي دا وزارت په پام کې لري چې هر کال بې سرپناه کسانو ته تر لس زره کورونه جوړ کړي او اوس وخت لس میلیارده ډالره د ښارګوټو او کورونو په جوړولو بندې دي.

دغه وزارت له حکومت نه وغوښتل چې اړو کسانو ته د کورونو په جوړولو کې ورسره مرسته وکړي.

صفي الله ستانکزی ازادي راډیو کابل.
 

 


ننکرهار:د افغان ترک ښوونځي لپاره نوې ودانۍ پرانستل شوه

په جلال اباد کې د مومن افغان ترک ښوونځي پرانسته په رسمي توګه د چارشنبې په ورځ وشوه.دې غونډې ته د ننګرهار په اداري چارواکو سربيره له کابل څخه د افغانستان د پوهني سرپرست وزير ډاکټر فاروق وردګ هم راغلی و.

سره له دې د افغان ترک په نوم ښوونخي په جلال اباد ښار کې د ۲۰۱۱ م کال راهيسې فعاليت کولو خو د ترکې هيواد په مرسته ورته په سرکاري ځمکه نوې ودانې پرانستل شوه.

د افغانستان د پوهني سرپرست وزير ډاکټر فاروق ودرګ د افغان ترک د ښوونځي د پرانستې په موقع خبريالانو ته وويل:

« د افغان ترک د ښکلې ليسې د تعمير افتتاح ده. دا زما په دې اوو کلونو کې ارمان و، چې د افغان ترک د تعليمي موسساتو پښه جلال اباد ښار ته راورسوم، غوښتل مې چې د ننګرهار ۹۰۰ بابه ښوونځي د دې څخه مستفيد شي. په عمودي ډول هغه متعلمين ورځنې مستفید شي او په افقي ډول د ننګرهار ټولې ليسې ورځنې مستفيدي شي.»

ننګرهار والي مولوي عطاالله لودين په خپلو خبرو کې د ترکيه هيواد نه مننه وکړه چې په افغانستان کې يې د باکيفيته ښوونځيو بنياد ايښی دی.

« د افغان ترک د استاذانو د ګروپ نه مننه کوم چې په افغانستان کې يې د دغسې ليسو اساس ايښی او ډیر ښه نتایج يې ورکړي دي. په موجوده وخت کې د تعليم او تربيه په چوکاټ کې زموږ ممتاز، با کیفيته او با تربیه شاګردان اکثريت د دې ليسو فارغان دي چې په بین المللي جوامعو کې يې د افغانستان بيرغ او شمله پورته ساتلې ده.»

د افغان ترک ښوونځي کې زده کوونکي د فيس په بدل کې زده کړې تر سره کوي، هغه زده کوونکي چې په ښو نمرو بريالي شي، په لومړۍ کټه ګورۍ کې شمارل کيږي او د کال ترينه پينځه ويشت زره افغانۍ فيس اخيستل کيږي او هغوی چې په دويمه کټه ګورۍ کې راځي نو د يوه کال پينځه اويا زره افغاني فيس ورکوي. خو دا چې په افغان ترک ښوونځيو کې د تعليمي معيار کچه څنګه ده د دغې ليسې يو تن زده کوونکي مشال راډيو سره په خبرو کې وويل:

« نوم مې یاسر حکمت دی، په جلال اباد کې د افغان ترک ليسې د يولسم ج ټولګي زده کوونکي يم. په انګلیسي او ترکي ژبو باندې تدریس کيږي، له دې علاوه د پښتو، دري او داسې نور مظامين هم دلته تدريس کيږي او ښه تکړه او مجربه استادان لرو.»

د ننګرهار د پوهني رياست چارواکي وايي چې د افغان ترک ښوونځي لپاره نوې ودانۍ په اته جريبه سرکاري ځمکه احاطه لري، ودانۍ يې شل تدريسي خوني لري، چې په ټولو تعليمي معیارونو سمبال دي، د څوارلس داخلي او لس تنو خارجي استادانو له خوا ۲۰۴ تنو شاګردانو ته په نړيوالو معیارونو زده کړې ورکول کيږي.

ياد دې وي چې پخوا به افغان ترک ښوونځيو ته هغو زده کوونکو لاره پيدا کوله چې له اتم ټولګي څخه به فارغ شوي ول، خو اوس ورته له اوم ټولګي څخه زده کوونکي هم د ازموينې په ورکولو سره لاره پیدا کولی شي.


د افغانستان ۵۴% ولس فکر کوي چې هېواد یې پر سمه خوا درومي

اېشیا فاونډېشن په خپل تازه رپورټ کې وايي، دوی د افغانستان په ټولو ولایتونو کې د روان کال (۲۰۱۴) په جون او جولای کې یوه نظر پوښتنه وکړه چې پکې ۹۲۷۱ کسانو برخه واخیسته.

د نظر پوښتنې پر اساس د دوشنبې پر ورځ په خپور شوي رپورټ کې راغلي، په درو کې دوه افغانان هیله لري چې د افغانستان د ولسمشرۍ انتخاباتو په نتیجه کې جوړ شوی نوی حکومت به د دوی په ژوند کې ښه والی راولي.

د اېشیا فاونډېشن د افغانستان د څانګې استازی عبدالله احمدزی وايي، زیاتره خلک فکر کوي چې له وسله والو سره د افغان حکومت د جوړجاړي هڅې به په هېواد کې ثبات باوري کړي.

رپورټ وايي، له ۶۹٪ زیاتو ښځو په نظر پوښتنه کې وویل چې دوی د روان کال په انتخاباتو کې برخه واخیسته. په دوی کې ۴۳ فیصده وویل، دوی په ۲۰۰۹ز کال کې هم په انتخاباتو کې خپلې رایې کارولې وې.

د رپورټ تر مخه ۵۴ فیصده افغانان فکر کوي چې هېواد یې په سمه لور روان دی خو له دې سره سره ۳۴ فیصده افغانان ناامني، ۲۸ فیصده اداري فساد او ۲۶ فیصده بې کاري د هېواد لویې ستونزې بولي.

د سروې پر اساس د اېشیا فاونډېشن رپورټ وايي، ۱۰ فیصده افغانان د هېواد خراب اقتصاد هم لویه مسله بولي خو زیاتره خلک فکر کوي چې د نوی حکومت له جوړېدو سره به د هېواد ادارې سم کار وکړي. ۷۵ فیصده خلک له نوي حکومته مطمین ښکاري.

رپورټ وايي، ۶۸ فیصده افغانان وايي، ښځو ته باید له کوره دباندې د کار کولو موقع ورکړل شي خو اېشیا فاونډېشن د خپل اوږدمهاله مالوماتو تر مخه، د ښځو پر ضد پر تاوتریخوالي او د هغوی لپاره د کاري مواقعو پر کمېدو اندېښنه ښکاره کوي.

رپورټ زیاتوي، زیاتره افغانان وايي، د هېواد په سیاسي چارو کې باید د ښځو پر ځای سړیو ته زیات رول ورکړل شي، خو ۴۲ فیصده افغانان ښځو او سړیو ته د مساوي رول ورکولو خبره هم کوي.

 


له خېبره ننګرهار ته کډه شوې کورنۍ ستونزې لري

له خېبر ايجنسۍ نه ګڼ شمير کورنۍ د پوځي عملیاتو له امله د ننګرهار نازیان او دوربابا ولسواليو ته راغلي چې له ګڼو ستونزو سره مخامخ دي، دوی له افغان دولته غواړي چې مرستې ورسره وکړي.

دغه کډوال چې شمير سلګونو کورنيو ته رسيږي، د ځايي خلکو په کورونو او هوجرو کې يې اړولي او له افغان دولته د سرپناه او نورو اړينو مرستو غوښتنه کوي. يو تن يې مشال راډيو سره په خبرو کې وويل:

« زما نوم محمد ګل دی، د خېبر ايجنسۍ اوسیدونکي يم. کورونه يې راته وويشتل، ماشومان زموږ شهيدان شول، زنانه شهيډانې شولې، د افغانستان نازیانو ساحې ته راووښتلو، دې خلکو موږ ته دیرې خالي کړې، په هغې کې مو واړول، داسې قلاګانې چې دیوالونه ترې تاو شوي، کوټې په کې نشته، په هغې کې مو ځانته ترپالې ولګولې. موږ ته دا ستونزه او مشکلات دي چې موږ ته خيمې ميلاو(راکړل) شي. خوراکي مواد ميلاو شي، یخني راروانه ده. په لاره کې د یخنۍ له وجې نه موږ سره اته، لس ماشومان مړه شول.»

يو بل تن کډوال وايي چې دوی له خپلو کورونو څخه په يوه جوړه جامه کې راوتلي او هر څه ترینه پاتي دي، دی هم له افغان دولت نه غواړي چې د سرپناه تر څنګ دې ورته روغتيايي او خوراکي توکي ورکړل شي.

« زما نوم سالد خان دی، دلې چې موږ افغانستان ته کډې راپاس کړلې، نو هيڅ هم موږ په خپلو غاړو کې نه دي راوړي، د يوې جوړې نه علاوه. نو زموږ ډير ضرورت دی، ځکه چې ماشومان دي، خوراک يې لګيږي، تمبوان يې لګيږي او ټول بې خرچه ناست دي، در په در دي. زموږ دا اپيل دی چې دا شيان موږ ته ميلاو شي. ځکه چې نه خو موږ سره څه شی شته، نه پيسې شته او نه څوک پيژنو.»

د سيمې يو تن اوسيدونکي مفتي معين شاه حقاني چې په تيره دوره کې د ننګرهار ولایتي شورا غړي و، له او کډوالو ته يې په خپله سيمه کې د اوسيدو له پاره موقتي ځايونه برابر کړي، له افغان دولت او خيره ادارونه غوښتنه کوي چې له مجبورهکډوالو سره مرستې وکړي.

« په حدود د زرو کورنيو پورې زموږ د شینوارو ټيټو ولسواليو ته راکډه شوي دي چې د سيمې خلکو په خپلو کورونو او حجرو کې په موقته توګه دوی ته ځای ورکړی دی. دوی د ژوند له ډیرو سختو ستونزو سره مخ دي، هيڅ د سرپناه ځای نه لري، د ژوندانه لومړيو ضرورتونو ته اشد ضرورت لري، د دغو خلکو ستونزې او مشکلات موږ د بعضې خيريه ادارو او دولت سره شريکې کړې دي، چې تر اوسه پورې دولت د دغه سوونو کورنيو ستونزو ته هېڅ رسيده ګي نه ده کړې او نه يې ورته توجه کړې ده.»

بلخوا د ننګرهار د والي ویاند احمد ضیا عبدالزي د سيشنبې پر ورځ مشال راډيو سره په خبرو کې وويل:

د کډوالو له ستونزو ولایتي اداره خبره ده او هم نن يې د کډوالو ریاست او په ننګرهار کې د ملګرو ملتونو د کډوالو ادارې ته هدایات ورکړل چې د يادو کډوالو ستونزې اوارې کړي.

« داسې ګذارشات ولايت مقام ته هم رارسيدلي دي چې د خېبر ايجنسۍ نه دوربابا او نازيانو سيمو ته راکډه شوي دي، په همدې ارتباط والي صیب د ننګرهار د کډوالو چارو ریاست ته او همدا رنګه نن کوم ملاقات چې د والي صیب د يونسيار د ادارې له مسوولينو سره تر سره شو، دواړو ادارو ته لارښوونې او سپارښتنې شوي دي چې څومره عاجل کيدي شي چې د دغو کورنيو سروي وکړي او عاجلې مرستې وروسوي.»

د يادولو ده چې له خېبر ايجنسۍد پوځي عملیاتو له امله د ننګرهار نازیان او دور بابا ولسواليو ته د راغليو کډوالو شمير تر دولس سوه کورنيو پورې رسيږي. دغه کډوال د روغتيايي ستونزو تر څنګ سرپناه او خوارکي توکو ته اشد ضرورت لري.
 


په کابل او خوست کې بریدونو مرګژوبله اړولی

د کابل امنیه قومندانۍ چارواکي وايي،نن د سېشنبې پر سهار په پلازمینه کابل کې د تره خېلو تنګي په سیمه کې پر يوې بهرنۍ امنيتي کمپنۍ ځانمرګی برید شوی او په کې د دې کمپنۍ دوه افغان کارکوونکي وژل شوي او یو بهرنی وګړی يې ټپي شوی دی.

د کابل امنیه قومندان جنرال ظاهرظاهر د پېښې په ځای کې خبریالانو ته وویل چې دغه ځانمرکی برید د (ارت) په نوم د بهرنیانو په یوه خصوصي شرکت کې د یوه باربري موټر په وسیله شوې ده.

نوموړی وایي، چې وژل شوي کسان د همدې شرکت ساتونکی دی:

“نن سهار شپږ نیمې بجې یولس سلڼده باربري موټر دغه خصوصي شرکت ته راځي او ساتونکو ته وايي چې ساختماني مواد یې راوړي، تر هغې وروسته چې ساتونکي دروازه خلاصوي او موټر دننه ځي چاودنه کېږي.”

د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد وایي، چې دا برید د دوی له خوا شوې ده.

بلخوا نن د سه شنبې پر سهار خواوشا اوه بجې د خوست ولایت د ځاځي میدان او باک ولسوالیو تر منځ د څنارګي په سیمه کې د ولسي وګړو په یو موټر پسې بمي چاودنه شوې، چې له کبله يې یوه میرمن وژل شوې او اته نور کسان چې ماشومان هم په کې دي، ټپیان شوي دي.

 


'نور خپل وطن نه ورانوو'

نور خپل وطن نه ورانوو. دا څرګندونې له سولې شورا سره یوځای شوو جنګي کسانو کولې.

په ننګرهار کې ۲۹ تنه د دولت وسله وال مخالفين د سولې شورا ولايتي کميټې سره د اتوار په ورځ يو ځای شول او ژمنې يې وکړې چې له دې وروسته به د وطن ورانولو پر ځای د خپل هېواد جوړولو ته مټې راونغاړي.


د ننګرهار له څلورو ولسواليو څخه د دولت د وسله والو مخالفينو څلور ډلې چې شمېر يې نهه ويشت تنو ته رسېدو، په ننګرهار کې د سولې د عالي شورا ولایتي کميټې سره يو ځای شول.


د ننګرهار د سولې د ولایتي کميټې مشر ملک نذير په دې موقع خبريالانو ته وويل:
« ۲۹ کسان له ۲۲ ميله وسلو او نورو انفلاقي موادو، بمونو او ګرنېټونو سره راغلل او د سولې له شورا سره يو ځای شول. دا حاجي عارف له خوږياڼيو څخه دی، قوماندان دی، يو د دېبالا دی، يو د اچين دی او يو د غنيخېلو دی. دا څلور ډلې وې. چې په ایسارک، خوږياڼيو، شيرزادو، اچين، غنيخيلو او سپین غره  ولسواليو کې يې فعالیتونه کول.»


د فريدون په نوم سرګروپ چې له هسکې مينې ولسوالۍ سره تعلق لري او له خپلې ډلې سره د سولې کميټې سره يو ځای شو، په خپلو تېروتنو پښيماني څرګندوي:

« زه د الله د رضا لپاره راوتلی وم، نو زه دا راپور ولې بل چا ته ورکړم، چې ما دومره کسان وويشتل، ما دې پوستې ته ګرنيټ خطا کړل، ما دا پوسته ختمه کړه، ما يو ټانک والوزاوه. ټول ورونه چې زما دا خبرې اوري، هر مجاهد چې يې اوري، خو دا نه چې يو بې ګناه مسلمان ورور راونيسي، بې ثبوته يې ته هغه حلالوه، ولې ته ملي اردو کې يې.»

د ننګرهار د خوږياڼو د قومونو د يووالي شورا مشر حاجي امان خیری د سولې د عالي شورا له منسوبينو نه وغوښتل چې د خپلو امکاناتو په رڼا کې د سولې په راوستو کې خپلې هڅې ګړندۍ کړي:


« د سولې شورا سره ډیر امکانات او ډير څه د دوی په لاس کې و، مګر په هغه تناسب باندې کار نه دی شوی. زما اوس د دې لوړو مقاماتو نه خواهش دا دی چې تاسو خو هر ډول امکانات په لاس کې لرئ، او ډير مصارف په دې لاره کې کيږي، د دغې مصارفو په اساس تاسو باید زمینه مساعده کړئ چې دغه مشکلات حل شي او دا مرور خلک راشي او له دولت سره ملګري شي.»


د ننګرهار د سولې ولایتي کميټې مسوولين وايي چې تر دې دمه ۴۲۰ تنه د دولت وسله وال مخالفين د سولې له ولايتي کميټې سره يوځای شوي چې د شپږو مياشتو پورې د نغدي مکافاتو تر څنګ يې ځيني په سرکاري نوکريو لګولو، ځينو ته يې حرفوي يا کسبې کارونه ورزده کړي او ځينې يې په شخصي کارونو بوخت شوي دي.
بل خوا د وسله والو طالبانو ویاند ذبيح الله مجاهد له يوه نامعلوم ځایهمشال راډيو سره په ټيلفوني خبروکې وويل، له دولت سره يو ځای شوي کسان د دوی له ډلې څخه نه دي.


ننګرهار: د پوليو پر ضد د واکسینو کمپاين پيل شو

جلال اباد: ماشومانو ته د پولیو څاڅکي ورکول کیږي

د افغانستان په ختيځو ولایتونو کې د پوليو د مخنيوي په غرض د واکسینو درې ورځينی کمپاین د یکشنبې په ورځ پيل شو.


په دغه کمپین کې به نیږدې يو ميليون هغو ماشومانو ته د پوليو په ضد د واکسينو دوه څاڅکې ورکول کیږي چې عمرونه يې له پينځو کلونو څخه کم وي.

د پوليو په ضد د واکسینو د دغه کمپیان پرانسته د ننګرهار والي مولوي عطاالله لودين يوه ماشوم ته د دوه څاڅکو واکسینو په ورکولو سره د اتوار په ورځوکړه. نوموړي د جوماتونو په ملا امانونو سربيره د دولت په مخالفو وسله والو هم غږ وکړ چې د پوليو په دغه کمپين کې د رضاکارو ټيمونو سره مرسته وکړي :

والي لودین یوې ماشومې ته د پولیو څاڅکي ورکويوالي لودین یوې ماشومې ته د پولیو څاڅکي ورکوي
x
والي لودین یوې ماشومې ته د پولیو څاڅکي ورکوي
والي لودین یوې ماشومې ته د پولیو څاڅکي ورکوي


« زما د ټولو مسلحو او سياسي مخالفینو نه غوښتنه دا ده چې پوليو داسې یو مرض دی چې اصلاٌ علاج نه لري او پوليو باندې اخته کسان د ټولنې او اجتماع د اوږو پيټی ګرځي، ځکه د دوی خپلوان، د دوی کورنۍ او د دوی اولادونه په دې کې شامل دي، همدا رنګه مې له علماوو نه غوښتنه دا ده چې د ممبر له لارې، د خطبو لارې د واکسین په برخه کې د خپلو خلکو ذهنیت روښانه کړي.»

د ننګرهار د عامې روغتيا ريس داکټر نجیب الله کاموال په هغو هيوادوالو چې پاکستان ته تګ راتګ راکوي، غږ وکړ چې د لارې په اوږدو کې خپلو هغو ماشومانو ته د پوليو په ضد د واکسینو دوه څاڅکې ورکړي، چې عمرونه يې له پينځو کلونو کم وي:


« په دغه حوزه کې نن د پوليو په ضد درې ورځینی کمپاین پيليږي چې نهه لکه او شپږ دیرش زره ماشومان به د ۶۳۰۰ تنو رضارکارانو له خوا واکسین کيږي. څرنګه چې زموږ دغه حوزه له پاکستان سره ډيره اوږده پوله لري او هاغه خواته د پوليو واقعات ۲۴۶ ته رسيدلي دي، نو زه په خپلو هیوادوالو باندې غږ کومه چې هغه ماشومان چې عمرونه يې له پينځو کلونو څخه ښکته وي، ځان مطمین کړي او هغه کورنۍ چې دوی مسافرت کوي د پاکستان هیواد ته، په لاره کې موږ د پوليو ثابت ټیمونه لرو، د هغه ثابت ټیمونو په واسطه دوی باید خپل ماشومان واکسین کړي.»

د ننګرهار د ښځو چارو رياست مشره انیسه عمراني په ټولو میرمنو غږ وکړ چې خپل ماشومان د پوليو په ضد واکسين کړي:


« د ښځو چارو ریاست د خپلو دندو په لرلو سره د شوراګانو په واسطه په ليرو پرتو سيمو کې په ټولو کورنيو باندې غږ کوي چې خپل ماشومان له خوبه جيګ کړي د پينځه کلن نه ښکته ماشوم واکسين کړي، څو د دغه مرض نه ځان وژغوري.»

د روغتیا چارواکي وايي چې په ټول افغانستان کې د پوليو ۱۹ پيښې ثبت شوي چې اته يې په کندهار، دوه په ننګرهار، دوه په لغمان، يوه په کونړ، دوه په پکتیا، يو په ارزوګان، يوه په فراه او يوه يې په خوست ولایت کې شتون لري.
 


خوستوال پاکستان ته د ولسمشر غني سفر ګټور بولي

دپاکستان وزیر اعظم نواز شریف او افغان ولسمشر اشرف غني

د خوست خلک او د مدني ټولنو فعالان په ټوله کې پاکستان ته د افغان ولسمشر اشرف غني وروستۍ دوه ورځنی سفر ګټور بولي او وايي، چې که چیرې د دواړو هېوادونو حکومتونه په خپلو کې پر شویو ژمنو او موافقو عمل وکړي نو دواړو لوریو ته به په اقتصادي او امنیتي لحاظ ګټه ورسیږي.

دوی زیاتوي، چې سوله او د فقر او غربت څخه راوتل د دواړو هېوادونو د ولسونو هغه یوازینۍ غوښتنه ده، چې دواړه حکومتونه يې د یو بل سره د صادقانه همکارۍ او د ښه ګاونډیتوب د پاللو له لارې ترسره کولای شي.

په خوست کې د ورزشکارانو د یوې ټولنې مشر قمرخان کامران مشال راډیو ته وايي:

((زما په نظر د جمهور رئیس سفر پاکستان ته ډېرې ګټې لري، دواړه هېوادونه د ناامینو قرباني دي او د ناامنیو څخه متاثره شوي دي، که چیرې دواړه اړخونه په خپلو کې کړو ژمنو ته وفادار پاتې شي، نو دواړه هېوادونه به د شته امنیتي او اقتصادي ستونزو څخه وژغورل شي.))

د مجاهدینو د ملي یووالي اسلامي شورا مشر مولوي محمدسردار ځدراڼ په دې لحاظ پاکستان ته د افغان ولسمشر سفر له لاسته راوړنو ډک بولي، چې ولسمشر غني په پیل کې د هغو هېوادونو ملاتړ لاسته راوړ، چې تر یوه بریده په پاکستان اغېز لري:

((زه فکر کوم افغانستان او پاکستان دواړه ګاونډي هېوادونه دي او اقتصادي ګټې يې سره شریکې دي، دویم د پاکستان د چارواکیو سره د امنیتي مسائیلو په تړاو د ډاکټر صیب اشرف غني خبرې به د کرزي صیب د سفرونو په نسبت متفاوت وي، ځکه ډاکټر صیب له دې مخکې هغه هېوادونو ته سفر وکړ، چې په یو ډول پاکستان باندې اثر لري، نو د هغوی نظریات او ملاتړ هم ورسره دی.))

د خوست د یو خیریه بنسټ مشر سلطان محمود خیرخواه وايي، که د پاکستان او افغانستان حکومتونه یو بل سره په اړیکو کې ښه نیت څرګند کړي، دواړه هېوادونو ته به سوله راشي:

((پاکستان ته د ښاغلي ولسمشر سفر د ښه نیت سفر وو، نو پاکستان هم باید د خپل ښه نیت څرګندونه وکړي، افغانستان ته واقعاً د ورورولی لاس ورکړي، په ښه نیت کې د دوی ګټې هم شته او زموږ ګټې هم شته، همدارنګه سوله به راشي، خو که ښه نیت ونه لري، هم به زموږ افغانستان په تباهۍ او بربادۍ کې به وي او هم به پاکستان ښه ورځ نه ګوري.))

د سینما او تیاتر ممثل نورولي ځنې خېل وايي، چې اوسمهال د دواړه هېوادنو چارواکیو ته څرګنده شوې چې د دښمنو څخه یوه لوري ته هم څه په لاس نه ورځي، نو د کلکې دوستۍ د ټینګښت له لارې باید د دواړه ولسونو د سولې ارمان ترسره شي:

((دغه سفر به انشاالله د افغانستان د خلکو او پاکستان د خلکو له پاره ډېر ګټور وي، د دې په خاطر چې پاکستان اوس ځان لیدلی چې د دښمنۍ نه څه نه جوړیږي، په دوستۍ کې ګټه ده، نو دوی سره باید دوستي او ورورګلوي وکړو، لکه څرنګه چې زموږ په زړونو کې د سولې ارمان دی، په همدې توګه به د پاکستان وګړي هم د سولې تږي وي، دوی باید یو بل ته د ورورۍ لاسونه ورکړي تر څو د دواړه هېوادونو خلک اباد او سوکاله ژوند وکړي.))

بلخوا لیکوال زاهدشاه انګار وايي، چې په سفر کې باید تر اقتصادي مسائیلو ډېر د دواړه هېوادنو د سولې او به پاکستان څخه بیرته د افغاني مهاجرینو د بیرته راستنیدو پر لارو چارو خبرې شوې وای، حال دا چې دا دواړه موضوعګانې د سفر په اجنډا کې ښې نه وې ځای شوې.

د يادونې وړ ده، چې د پاکستان د سياسي او سيمه ييزو چارو يو شمېر څارونکيو هم پاکستان ته د افغان ولسمشر د تیرې جمعې او شنبې ورځې دوه ورځنۍ سفر د دواړو هېوادونو د نويو اړيکيو لپاره مهم بللى او تمه يې ښودلې، چې دا سفر به د پاکستان او افغانستان د حکومتونو ترمنځ خپلمنځي اړيکي نږدې کړي.


شکریه بارکزۍ له ځانمرګي بریده ژوندۍ ووتله

د ولسي جرګې غړې شکریه بارکزۍ

د افغانستان د سرښار کابل پولیس وايي د یکشنبې په سهار په دارلامان سرک باندې په یوه ځانمرګې حمله کې د ولسې جرګې غړې شکریه بارکزۍ ژوبله شوې ده. په دې پېښه کې لږ تر لږه درې کسان وژل شوي او له شلو زیات زخمیان دي.

د افغانستان د کورنیو چارو د وزارت ویاند صدیق صدیقي د مشال راډیو افغان څانګې ته وویل د پېښې په اړه ددوی پلټنې روانې دي، خو د لومړنیو شواهدو نه داسې ښکاري چې د ځانمرګي برید نخښه شکریه بارکزۍ وه.

د استقلال روغتون چارواکو د مشال راډیو افغان څانګې ته وویل چې دوی ته پنځلس ژوبل کسان رسول شوي چې ډیرۍ یې ولسي کسان دي.

پخپله دولسي جرګې غړې شکریه بارکزۍ له پېښې وروسته په خپاره شویو عکسونو کې پخپلو پښو روانه لیدل کیږي.

برشکریې بارکزۍ د برید پړه تردې دمه چا قبوله کړې نه ده.

شکریه بارکزۍ دافغانستان په کچه د میرمنو د حقونو مبارزه ګڼل کیږي. نوموړې په ولسي جرګه کې دننه او بهر د میرمنو د حقونو لپاره په هڅو بوخته ده.

دافغانستان ولسمشر محمد اشرف غني پر اغلې بارکزۍ شوی برید په کلکه غندلی او ویلي یې دي چې دغه کړنه د ټولو اسلامي او افغاني ارزښتونو خلاف ده. له ارګه په خپره شوې یوه خبرپاڼه کې ویل شوي چې ولسمشر غني د پېښې د قربانیانو کورنیو ته ډاډګیرنه ورکوي او ژوبلو کسانو ته د عاجلې شفا غوښتونکی دی.
 


ډينيل فيلډمين: ضرب عضب عمليات دي د ټولو وسله والو خلاف يو شان وشي

ډينيل فيلډمين

د افغانستان او پاکستان لپاره د امرېکې ځانګړي استازي ډېنېل فېلډمېن وايي پاکستان ته د افغان ولسمشر ډاکټر اشرف غني سفر دواړو هیوادونو ته دا غوره موقع په لاس ورکړي چې خپل منځي اختلافونه ختم او د يو رون سهر لپاره شريک کار وکړي. ښاغلي ډېنېل فېلډمېن په دي وروستيوو کې پاکستان ته تللی وو او هلته يې د لوړ پوړو چارواکو سره ملاقاتونه کړي وو. هغه سره زموږ همکار، افتخار حسين په واشنګټن کې مرکه کړي او په سر کې يې ترې پوښتنه کړي چې په خپلو وروستيوو ملاقاتونو کې يې د یو باثباته افغانستان لپاره له پاکستانه کوم کوم ضمانتونه اخيستي؟

ډېنېل فېلډمېن: په روانو حالاتو کې تر ټولو مهمه خبره دا ده چې د پاکستان لپاره د افغانستان نوي حکومت سره د کار کولو ډیره لویه موقع په لاس ورغلې ده. زه په تیرو څو میاشتو کې څو ځل پاکستان او افغانستان کې وومه. ما د افغان صدر د بېجنګ سفر هم اولېدو. زه واېم روان حالت د پاکستان او افغانستان له پاره د خو اړیکو یوه نوې موقع ده او مونږ کتلي هم دي چې پاکستان خپل سلاکار افغانستان ته ليږلی وو. بیا د افغانستان ولشمر د پاکستان سفر نېټه کیښودی شوه. دا خبره ښکاره کوي چې دواړه هیوادونه لیواله دي چې په سیمه کې د امن او ثبات لپاره مخکې شي. او ظاهره ده چې امریکا به دغلته موجوده وي. زمونږ لس زره عسکر به په راروانو څو کلونو پوری پاتې وي. مونږ به په دغه سېمه کې د ټولو هیوادونو سره په ګډه کار کوو. او بیا په چېن کې دا نيژدې غونډه کېدل هم ښئ چې د دغې سېمې ثبات د ټولو لپاره مهم دی او دغه زمونږ لوی مقصد هم دی.

دا حقيقت دی چې د پاکستان او افغانستان تر مېنځه د تاو تریخوالي یو زوړ تاریخ پروت دی او ځينې پکې حقېقتونه هم دي چې مونږ يی منو

پوښتنه: نو د دغه مقصد تر لاسه کولو په مخ کې پراته خنډونه څه دي او څنګه حل کيدلی شي؟

ډېنېل فېلډمېن: دا حقيقت دی چې د پاکستان او افغانستان تر مېنځه د تاو تریخوالي یو زوړ تاریخ پروت دی او ځينې پکې حقېقتونه هم دي چې مونږ يی منو هم. ما پخپله پېنځه کاله موده کې په دې ډیر کار کړی. مونږ د دواړه هیوادونو په اړیکو باندی اندیښنې لرلي. زه بیا واېم د دواړه هیوادونو سره لویه موقع ده. ځکه دواړه په یو شمیر برخو کې یو بل ته ضرورت لري. دوی کولی شي د پولې دواړو خواو ته د ترهګرۍ په ختمولو کار وکړي. اقتصاد او تجارت زياتولو باندې کار ډير کړي او د بجلۍ په شان په نورو برخو کې د یو بل سره همکاري زياته کړي.

پوښتنه: په دي وروستيوو کې د پېنټاګان لخوا کانګرس ته د پاکستان په اړه یو رپورټ وړاندې شوی وو او پکې ويل شوي وو چې پاکستان اوس هم ځيني سخت دريځه ډلې په افغانستان کې د خپلو مقصدونو لپاره استعمالوي. تاسو په اوسني حالاتو کې دغې رپورټ ته څنګه ګورۍ؟

ډينيل فيلډمين: دغه رپورټ د امریکا د دفاع وزارت لخوا جاري شوی او زه به غواړم چې هغوی پرې خبرې وکړي. زه دا واېم چې موږ پدې خبره پوره پوهه یو چې امریکا او پاکستان یو شریک دشمن لري چې ترهګر دي او مونږ دواړه ورسره په جګړه یو. د پاکستان او افغانستان پولې دواړو خواو ته دغه دشمن پناه ځايونه لري. د ترهګرو له لاسه پاکستاني اولس تر ټولو زیات زيان ليدلی او مونږ د پاکستاني اولس د دغو قربانيوو له زړه قدر کوو. مونږ له پکار ده چې د ترهګرۍ دغه نوغي ختمولو لپاره په شریکه کار وکړو.

مونږ دا خبره هم یقېني کول غواړو چې د ټولو ترهګرو ډلو پرضد یو شان عملیات وشي. مونږ غواړو چې دا ترهګر بیا دومره زور پيدا نه کړي چې په پاکستان او افغانستان کې د اولس ژوند ته خطر جوړ شي. هغه امریکایان چې په افغانستان کې پاتې کېږي هغوی ته او د امریکایانو ملګرو ته خطر جوړ نه کړي.

پوښتنه: په قبايلي سيمو کې د پاکستاني پوځ عمليات شروع دي. تاسي دي ته څنګه ګورئ؟

ډينيل فيلډمين: مونږ د دغو عملیاتو ستاينه کوو [ځکه چې] دغه عملیات د ترهګرۍ د مخ نیوي لپاره ډیر ضروري دي خو مونږ دا خبره هم یقېني کول غواړو چې د ټولو ترهګرو ډلو پرضد یو شان عملیات وشي. مونږ غواړو چې دا ترهګر بیا دومره زور پيدا نه کړي چې په پاکستان او افغانستان کې د اولس ژوند ته خطر جوړ شي. هغه امریکایان چې په افغانستان کې پاتې کېږي هغوی ته او د امریکایانو ملګرو ته خطر جوړ نه کړي. پاکستان په تیرو څو کلونو کې د ۵۵ زرو نه د زياتو خلکو قرباني ورکړی ده کومه چې د هیرولو نه ده.

پوښتنه: تاسو د پاکستاني پوځ د مشر جنرال راحیل شریف امریکا ته راتګ په اړه څه واېی؟ دا سفر څومره مهم دی؟

ډينيل فيلډمين: مونږ د جنرال راحیل شریف سفر ته سترګې پر لار یو. ما د جنرال شریف سره څو اونۍ وړاندې ملاقات وکړ او تفصېلي خبری مې ورسره وشوي. زه د هغه د ژمنې او وعدې نه خبر یم. هغه غواړي چې د پاکستاني اولس حفاظت اوکړي. دا خبره یقېني کول غواړي چې د پاکستان حکومت په خپله خاوره کنټرول ولري. مونږ غواړو چې د جنرال راحېل شریف سره په دغه لړ کې خبری اوکړو. هغه به دلته په واشنګټن کې د پوځي مشرانو سربيره د حکومتي چارواکو سره هم ملاقاتونه کوي. د هغه کسانو سره به هم ویني چې په پالېسۍ جوړولو کې لاس لري. ډیر تود هرکلی به ورته وېل کېږي او دا ځکه چې مونږ ته معلومه ده چې د امریکا او پاکستان دوه اړخیزه اړیکې څومره مهمې دي. مونږ د پاکستان د اولسي حکومت سره مضبوطې اړیکې او د پاکستان دپوځ سره د اوږدې مودې ملګرتیا غواړو.

 

 


اشرف غني: د سيمې امنيت لپاره د عملي ګامونو ضرورت دی

افغان ولسمشر اشرف غني نن د پاکستاني وزیراغظم نواز شریف سره په اسلام اباد کې تر ملاقات وروسته په یو شريک خبري کنفرنس کې وویل چې دواړه هیوادونه باید د سیمې د امنیت او پرمختګ لپاره عملي ګامونه پورته کړي. په دغه وخت نواز شریف وویل چې افغانستان سره د ښو اړيکو يو نوی باب پرانيزي او غواړي د دغه هيواد د پرمختګ په کارونو کې پوره برخه واخلي.

په داسې حال کې چې تېرو وختونو کې افغان چارواکو په وار وار پر پاکستان نيوکې کړي چې د ترهګرۍ په وړاندې جګړه کې مخلصه نه دي، افغان ولسمشر وويل چې دواړه هيوادونه بايد د راتلونکې په اړه فکر وکړي.

هغه زياته کړه: (( مونږ به د خپلې ماضي له وجې خپل راتلونکی تبا کولو ته پرينږدو ځکه خو موږ د امنیت په اړه کوټلې خبرې پيل کړې. خپلې پالیسیانې بايد داسې جوړې کړو چې پر یو بل مو باور پیدا شي. او په دې کې تر ټولو بنیادي خبره دا ده چې د دواړو هیوادونو د ولسونو ترمنځ داسې خبرې اترې وشي چې پکې خلکو ته زیات پام وشي. زموږ خلک په روانو حالاتو کې تر ټولو زیات ځپل شوي او له پامه غورځیدلي دي.))

ولسمشر اشرف غني په خپلو خبرو کې دا هم وویل چې منځنۍ ایشیا له جنوبي ایشیا سره تړلې ده او دوی به کوشش کوي چې د تجارت، انرژۍ او نورو برخو کې هم دغه سیمه له یو بل سره وتړل شي چې دا ډول د یو نوي اقتصادي پرمختګ او خوشالۍ پیل وشي. 

مونږ به د خپلې ماضي له وجې خپل راتلونکی تبا کولو ته پرينږدو ځکه خو موږ د امنیت په اړه کوټلې خبرې پيل کړې. خپلې پالیسیانې بايد داسې جوړې کړو چې پر یو بل مو باور پیدا شي.

وزیراعظم نواز شریف د تېر په شان يو ځل بيا وويل چې یو پرامنه افغانستان د پاکستان په ګټه دی.

هغه زیاته کړه: (( د پاکستان او افغانستان اړیکې ډیرې مهمې دي. زمونږ امنیتي حالات له یو بل سره تړلې دي. مونږ پر دې خبره زور راوړو چې پاکستان د یو پرامنه ګاونډي رول ولوبوي او دواړه هیوادونه د امنیت د ښه کولو او د جرمونو د ختمولو په لړ کې کوټلې همکاري ولري. مونږ دغه مقاصد په ګډه ترلاسه کولی شو او باید مونږ پر دې خبره په سختۍ سره کار پیل کړو. ما او ولسمشر اشرف غني نن پر دې په تفصیل سره خبرې وکړې او زه د افغانستان د سولې د عمل او جوړ جاړي د بهير مرسته کوم. دغه بهير به د افغانانو وي او هم دوی به یي مشري کوي.))

د يادونې وړ ده چې افغان او امريکايي چارواکو په بيلابيلو وختونو کې ويلي چې پاکستان افغانستان کې ترهګري قوي کوي او په خپله خاوره وسله والو ته ځای ورکوي. پاکستان دا تورونه ردوي.

افغان ولسمشر اشرف غني د نواز شريف سره تر نني ملاقات مخکې د پاکستان د پوځ مشر، جنرل راحیل شریف سرهد سیمې پر امنیت خبري کړي وي.

 


افراسياب خټک: د اشرف غني سياسي پوهه د سيمې لپاره نيک فال دی

افغان ولسمشر اشرف غني نن اسلام آباد کې د پاکستان د لومړي وزير ترڅنګ د نورو بيلا بيلو سياسي ګوندونو سره وليدل او د دواړو ملکونو پر اړيکو يې ورسره خبرې وکړي.

د اشرف غني سره د سياست والو په ملاقات کې د عوامي نيشنل ګوند، پښتونخوا ملي عوامي پارټۍ، قومي وطن پارټۍ، پيپلز ګوند او مسلم ليګ مشران شامل وو. ددې ليدنې په وخت سنيټر افراسياب خټک هم موجود وو.

نوموړي مشال ريډيو سره په مرکه کې وويل چې د پاکستان ټولو سياست والو افغان ولسمشر سره خبرو کې وويل چې د دواړو هيوادونو ترمنځ دي په هره برخه کې اړيکې ښې او ډيرې شي.

افراسياب خټک همداراز زياته کړه چې د ښاغلی اشرف غني د افغانستان او سيمې د پرمختګ لپاره ډير ښه پلانونه لري او په عملي کېدو سره يې په ټوله سيمه کې مثبت بدلونونه راتللی شي.

د افغان ولسمشر اشرف غني سره د پاکستاني سياستوالو د دي ملاقات په اړه د افراسياب خټک بشپړه مرکه چې عبدالحی کاکړ ورسره کړې، دلته اوريدلی شئ: 

افراسياب خټک: د اشرف غني سياسي پوهه د سيمې لپاره نيک فال دی
افراسياب خټک: د اشرف غني سياسي پوهه د سيمې لپاره نيک فال دیi
|| 0:00:00
...    
🔇
X

 

 


'د افغانستان او پاکستان سوداګري باید پنځه میلیاردو ډالرو ته و رسېږي'

افغان ولسمشر محمد اشرف غني ته پر چکلاله هوايي ډګر د پاکستاني وزیر اعظم بهرنو چارو سلاکار سرتاج عزیز هرکلی ورته وايي.

کابل: له ارګه خپره شوې یوه خبرپاڼه وايي، چې د افغانستان ولسمشر محمد اشرف غني پاکستان ته د خپل سفر پر لومړۍ ورځ، نن«جمعه» له غرمې مخکې د د غه هېوادد مالیې وزیر محمد اسحق ډار سره په اسلام اباد کې په خپل استوګنځي وکتل.

 په دغه کتنه کې دواړو لورو د افغانستان او پاکستان ترمنځ د سوداګرۍ کچېپراختیا، د افغان سوداګرو لپاره د صادراتو په برخه کې د ستونزو هوارولو، په ټرانزیټ کې د اسانتیاوو رامنځته کېدو او د یو شمېر ګډو سترو سیمه ایزو پروژو په باب خبرې وکړې.

په دې کتنه کې په دې اړه همخبرې وشوې چې د کراچۍ له بندر څخه دې د افغان سوداګرو د تجارتي توکو په لېږد کې لازمې آسانتیاوې رامنځته شي ترڅو د یوې اوونۍ په دننه کې دغه توکې کابل ته ولېږدول شي.

همدا راز د پاکستان د کراچۍ، قاسم او  ګوادر په بندرونو کې د افغانستان سوداګرو تجارتي توکو زیرمې لپاره د یو ځانګړي ځای بېلېول، له افغانستانه د پاکستان هرې سیمې ته له خنډو او ځنډ پرته د موټرو له لارې د بېلابېلو سوداګریزو توکو د لېږد په باب خبرې وشوې.

دواړو لورو پر دې ټینګار وکړ چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د دونیم میلیاردو ډالرو د اوسنۍ سوداګرۍ کچه باید په راتلونکو دوه کلونو کې پنځه میلیاردو ډالرو ته و رسېږي.


ننګرهار کې وسله والو طالبانو ۲۴ ښوونځي تړلي

د ننګرهار ولایت هسکې مينې ولسوالۍ کې وسله والو طالبانو ۲۴ ښوونځي تړلي او ګواښ يې کړی چې تر هغې پورې به د ښوونځي ټړلي وي څو پورې چې حکومت د دوی غوښتنې ونه مني.

د ننګرهار د پوهني ریاست مطبوعاتي مسوول محمد اصف شینواري د چارشنبې په ورځ مشال راډيو ته وويل چې د تيرو دريو ورځو راهيسې د هسکې مينې ولسوالۍ اړوند ټول ښوونځي وسله والو طالبانو تړلي او ګواښ يې کړی چې تر هغې به يې پرانستو اجازه ورنه کړي، څو پورې چې يې مطالبې ونه منل شي. دی وايي:

« د ننګرهار ولایت په هسکې مېنې ولسوالۍ کې څلرويشت ښوونځي د دولت د مخالفو ځواکونو له لوري د تيرو دريو ورځو راهيسې تړل شوي. د دولت مخالفو ځواکونو د سيمې قومي مشرانو او دغه راز هلته د پوهنې رياست استازو ته ويلي چې دوی ځینې غوښتنې لري که غوښتنې يې په پام کې ونه نيول شي، مکتبونه به همداسې تړلي پاتې شي.»

دا چې وسله وال طالبان له دولت نه څه مطالبې لري، په دې اړه محمد اصف شينواري وويل:

« کومې غوښتنې چې د پوهنې سيمه ییز دفتر را استولي دي، په هغې کې يې د ځينو بنديانو د راخوشې کولو، دغه رنګه هغه لارې چې پخوا پرې دوی تګ راتګ کوو، اوس د پوليسو له خوا تړل شوي، د هغې د بیرته پرانستلو او همدارنګه د دوی د نفوس په ساحه کې روغتیايي مرکزونو لپاره د درملو او نورو طبي سامان الاتو د ورلیږدولو غوښتنې يې کړي دي.»
 
د سميې يو تن زده کوونکي له وسله والو طالبانو غواړي چې د زده کړې دروازې يې پر مخ پرانيزي:

« زما نوم حضرت عمر دی، زموږ طالبانو ته دا درخواست دی چې زموږ د مکتبونو څه ګناه ده. امنيت ملي کې چې کس نيول شوی، دا خو د دوی دولت سره مشکل دی، پریږدئ چې موږ زده کړو وکړو او په راتلونکي کې افغانستان ته خدمت وکړو.»

د ننګرهار پوهنتون د ادبیاتو پوهنځي د دريم کال محصل چې له یادې ولسوالۍ سره تعلق لري، له وسله والو طالبانو غواړي چې د خپلو مطالبو په خاطر د علم دروازې بندي ونه وساتي:

« د معارف اداره يوه بې طرفه اداره ده، يو طرف ته هم واقع نه ده. سیاسي مخالفتونه د دې په واسطه نه حليږي چې ښوونځي دې وتړل شي، دوی که غواړي چې خپل سياسي قوت خلکو ته ښکاره کړي، د دې لپاره نورې لارې شته دی.»

په هسکې مينې ولسوالۍ کې د پوهنې رياست اړوند ۲۲ بابه ښځينه او نارينه ښوونځي، يوه ديني مدرسه او يو دارالمعمين شتون لري.

د پوهني رياست چارواکي وايي چې د وسله والو طالبانو غوښتنې د پوهنې ریاست پورې هېڅ تړاو نه لري او د دغه رياست د مشرتابه له صلاحیته لوړې دي خو د دې په خاطر چې درسي بهير له ټکني حالت نه راوباسي، دوی ولايټي ادارې او د پوهنې وزارت ته د وسله والو طالبانو مطالبې رسولي او تمه څرګندوي چې د حل يوه لاره ورته راوباسي.
 

 

 

مهم موضوعات