یک شنیه 1 فب 2015 سیمه ییزوخت 23:04

افغانستان

امریکا د افغانستان ۱۸۴ ولسوالیو کې زیانمنو خلکو سره مرسته کوي

په هرات کې نادارې مېرمنې

په کابل کې دامریکا سفارت د یکشنبې په ورځ د یوې خبر پاڼې په خپرولو سره وویل چې ددوی حکومت د زیانمنو شویو افغانو کورنیو سره د نږدې څلور دیرشو میلیونو ډالرو خوراکي توکیو مرسته کوي. 

په خبرپاڼه کې راغلي:دامریکا حکومت د ملګرو ملتونو د خوړو د نړیوال سازمان WFP د دوامداره مرستو او ژغورنې د هڅو د پروګرام PRRO سره د خپل مالي ملاتړ دیوې برخې په توګه د ۳۳.۷ میلیونو ډالرو په ارزښت د خوراکي توکیو مرسته کوي. 

په کابل کې د امریکا د سفارت لخوا په خپره شوې دغه خبر پاڼه کې همداراز راغلي چې دامرستې به د افغانستان په ۱۸۴ ولسوالیو کې د زیانمنو شویو خلکو سره کیږي. 

په دې لړ کې د طبعي او اقتصادي پېښو څخه د زیانمنو شویو خلکو سره بېرته عادي حالت ته د راګرځیدو په موخه مالي ملاتړ، د خوارځواکو ماشومانو، امیندوارو او شیدې ورکوونکو مېرمنو درملنه، او د لومړنیو او منځیو ښوونځیو د زده کوونکو زده کړه تر اوسه هم په افغانستان کې د امریکا د متحده ایالاتو له لومړیتوبونو څخه دي.

د امریکا د متحده ایالاتو د نړیوالې پرمختیایي ادارې مرسته به نه یوازې د نوموړو طبقو خلکو ته ګټه ورسوي، بلکې د هغو کسانو سره چې په شدیده بې وزلۍ کې ژوند کوي او همدارنګه هغو خلکو سره چې د جګړې، طبعې پېښو او اقتصادي ستونزو له کبله زیانمن شویدي، هم ډېره مرسته کوي. 


د عبیدالله جان کندهاري مړی په حکومتي پروټوکول دوباره خاورو ته وسپارل شو

عبیدالله جان کندهاری

د کندهار فرهنګیانو د پښتو ژبې د نامتو هنرمند عبیدالله جان کندهاري قبر وموند او د هغه خاورین جسد یې له ځانګړو مراسمو وروسته په دولتي پروټوکول د کندهار ولایت په شور اندام سیمه کې بیرته خاورو ته وسپارلو. 

څلور دیرش کاله وړاندې چې عبیدالله کندهاری پنځه ویشت کلن و او غوښتل یې د خپلې کورنۍ سره یوځای د کندهار نه د پاکستان کویټې ښار ته کډه شي، په لاره د ناڅرګندو وسله والو لخوا په ډزو ووژل شو. 

د افغانستان ددې خوږ ژبي پخواني هنرمند د وژنې دقیقه سیمه او قبر چاته نه وو معلوم او نه هم چا دې لوري ته پام کړی و ، خو د نوموړي د غږ یو مینه وال او په کندهار کې مېشت خبریال عبدالواسع هڅیال د خپل شوق له مخې درې کاله وړاندې هلې ځلې شروع کړې څو د عبیدالله جان کندهاري قبر معلوم کړي. 

نوموړی وايي : 

(( عبیدالله جان چې ۳۴ کاله پخوا پاکستان ته تلو نو د کندهار ولایت د تخته پل ولسوالۍ په تنګي سیمه کې وژل شوی و. ما د هغه ځای د ولسوال او ځايي خلکو سره په دې اړه خبرې وکړې. موږ هغه خلک پیداکړل چاچې عبیدالله جان کندهاری خاورو ته سپارلی و. ))

پرون د کندهار ولایت د اطلاعاتو او کولتور د رئیس دواخان مینه پال په سپارښتنه د عبیدالله جان جسد په دولتي پروتوکول او د سلګونو خلکو په بدرګه شور اندام سیمې ته ورسول شو او هلته خاورو ته وسپارل شو. 

د عبیدالله جان کندهاري ورور حبیب الله مشال راډیو ته وویل کلونه یې د ورور په غم کې تیر کړل خو اوس یې د قبر په موندلو خوشالي احساسوي. 

عبیدالله جان کندهاري ته دده د ښایسته غږ له کبله خلکو د کندهار د بلبل لقب ورکړی و. 


په پښتنو کې د زغم او حوصلې کلتور په ډېریدو دی

په خوست کې یو شمېر علمي، فرهنګي او ټولنیز شخصیتونه وايي، چې اوسمهال په پښتون قوم کې حوصله او د منښتې صفت ډېر شوی او پښتانه د هر هغه چاته درنښت او عزت کوي، چې د دی لوی ټبر د ژوند او فرهنګ د ودې او پرمختګ له پاره رښتینی خدمت کوي.

دوی دا څرګندونې د شنبې په ورځ مشال راډیو سره د دې سیمې د یو لیکوال، شاعر او ژورنالېست سخي سرور مېاخيل د غوره کلتوري خدمتونو د ستاینغونډې پر مهال وکړې.

لیکوال او ژورنالیست ګل شریف هڅاند وویل، چې اوس د پښتنو په سیاسي او ټولنیز شعور کې پرمختګ شوی او دوی د پخوا زمانو په شان یوازې مړي نه نمانځې، بلکې هغه شخصیتونو نمانځنه او هڅونه هم کوي، چې د دوی ادب او فرهنګ ته په خدمت لګیا دي:

((یو بیت دی، په هر قوم کې په ژوندونه قدرداني وي، پښتانه چې کله مړه شي قدردان شي، خو له نیکه مرغه په خوست کې د فرهنګ د ډګر نومیالي غواړي، دې فرهنګ ته ورځ تر بلې تغیر ورکړي، په دې ترتیب چې په دې وروستیو کې خوستیو ځوانانو د حماسي شاعر روغ لیوني، د ادیب او کره کتونکي استاد فیض محمد فیاض، همدارنګه زما د ماتو ګوډو کلتوري هڅو قدرداني وکړه.))

الحاج سخي سرور میاخېل په دې وروستیو کې د تلویزیوني ژورنالیزم په نوم کتاب لیکلی، چې د دې کتاب په بډاینه او محتوايي غنا کې د ډېرو ښو داخلي او بهرنیو اثارو څخه د ماخذنو په توګه استفاده شوې ده، میاخېل د علمي او اکاډمیکو تالیفاتو تر څنګ لنډو تلویزیوني ډرامو، سریالونو همدارنګه مستندو او هنري فلمونو ته داستانونه هم لیکي.

شاعر او لیکوال طالب منګل وايي، چې میاخېل د علمي هڅو تر څنګ د منجمنټ او مدیریت ښه وړتیا هم لري:

((ښاغلي میاخېل صیب سره زه په یوه اداره کې نږدې پاتې شوی یم، هغه نه یوازې یو ښه لیکوال، شاعر او ژورنالېست دی، تر څنګ يې هغه یو ښه مدیر او منیجر هم دی، دی تل هڅه کوي هغه وړتیاوې چې لري، نورو ځوانانو ته يې هم وورښيي او همیشه غواړي، چې ځوانان وروزي.))

د نظر خاوند نصیراحمد روښان په خوست کې د کتابلیکنې د وروستیو هڅو ګټورو پایلو ته هیله من دی:

((په تېرو څو کالونو کې لیدل شوي، چې په پښتو ژبه کې علمي اثار ټولنې ته وړاندې شوي، په ځانګړي ډول د پوهنتونونو له پاره ډېر علمي او اکاډمیک اثار چاپ شوي دي، زه په دې باور یم که دا بهیر په همدې توګه تداوم پیدا کړي، دا به د پوهنتونو د علمي کچې د لوړیدو تر څنګ د ژبو د انکشاف سره هم ډېر مرستندویه واقع شي.))

لیکوال او ژورنالېست سخي سرور میاخېل په ځانګړي ډول د پښتون قوم د ادیبانو او علمي شخصیتونو اوسني زغم او حوصلې ته په کتو وايي، چې دوی د خپلو خدمتګارانو ډېر واړه خدمت ته هم د درنښت او احترام په نظر ګوري، نو دا ډول ستاینغونډې دوی ته حوصله ورکوي، چې باید په نه ستړي کیدونکي ډول خپلې ژبې او ادب ته خدمت وکړي.

یاده دې وي، په دې وروستیو کې په خوست کې یو شمېر لیکوالو او علمي شخصیتونو لسګونه عنوانه بیلابیل سیاسي، علمي او ټولنیز کتابونه چاپ او خپاره کړي دي، د دې ترڅنګ ځوانانو هم د دا ډول علمي او ټولنیزو هڅو د تشویق له پاره بیلابیلې برنامې، نمانځغونډې او ستاینغونډې جوړې کړي، چې په ټوله کې ګټورې تمامې شوې دي.

 


د پکتیکا ولایتي شورا هم خپله دروازه وتړله

له ولایتي شوراګانو څخه د څار او نظارت حق تر اخیستل کېدو وروسته د شنبې په ورځ د پکتیکا ولایتي شورا غړو هم د شورا دروازه وتړله.

ولسي جرګې د تیرې چهارشنبې په ورځ د ولایتي شوراګانو قانون تعدیل کړ او پر محلي ادارو يې د ولایتي شوراګانو د څار صلاحیت واخیست.

د ولسي جرګې د دې پریکړې په اعتراض کې د سویل ختیز زون د څلورو ولایتونو پکتیا، پکتیکا، خوست او لوګر په ګډون یو شمېر نورو ولایتونو کې هم د ولایتي شوراګانو دروازې وتړل شوې.

د پکتیکا د ولایتي شورا مرستیال نعمت الله بابري مشال راډیو ته وویل، چې د ولسي جرګې ډیری غړی په خپلو ولایتونو کې پروژې لري، په ولایتونو کې د ولایتي شوراګانو پرته حکومتي ادارې د وکیلانو په پروژو کې د فساد مخه نه شي نیولای، نو په همدې خاطر دوی دا فیصله کړې چې د ولایتي شوراګانو د نظارت واک واخلي.

((دوی دا کار د خپلو شخصي ګټو لپاره کړی، نور دوی هیڅ قانع کوونکی دلیل نلري، د ولسي جرګې وکیل په پنځه کلونو کې ولایت ته نه دی راغلی، خو ولایتي شورا هره ورځ د سهار له اتو د مازیګر تر څلو بجو د خلکو سره په ادارو ګرځي او له ادارواو پروژو څارنه کوي او د ولس غم خوري، نو زمونږ د ولایتي شورا دروازه به تر هغه وخته تړلي وي چې، ولسمشر زمونږ دا غوښتنه ومني.))

په پکیتکا کې د سواد مدني ټولنې مشر محمدالله همت یار وايي، چې د ۱۳۹۳ کال د ولایتي شوراګانو په ټاکنو کې تر یوه بریده له فساده پاک او با استعداده ځوانان کامیاب شوي او تر ډېره یې د ولایتونو په سطحه د فساد مخه نیولې نو په همدې خاطر ولسې جرګې د خپلو ګټو د خوندي کولو په خاطر د ولایتي شوراګانو د نظارت حق سلب کړی دی:

((موږ د پکتیکا مدني ټولني د ولسي جرګې د چهارشنبې د ورځي پریکړه په کلکو ټکو غندو، مونږ لومړی د ولسي جرګې څخه غواړو چې د اپریکړه بیرته واخلي او که که دوی دا پریکړه نه اخلي نو له ولسمشر څخه جدي غوښتنه کوو چې د ولایتي شوراګانو د واک په برخه کې یو تقنیني فرمان صادر کړي او که ولسمشر هم دا کار ونه کړي مونږ به خپل مدني حرکتونه پیل کړو.))

د يادونې ده، چې ولسي جرګې د ولايتي شوراګانو د قانون طرحه تېر کال د مرغومي په ٢١مه تصويب کړه، خو په دغه قانون کې يې ولايتي شوراګانو ته د سيمه ييزو ادارو پر کړنو د څار حق نه و ورکړى، خو مشرانو جرګې پر سيمه ييزو ادارو د ولايتي شوراګانو څار دددې شوراګانو دنده او حق بللى وو.

د ولسي جرګې د تیرې چهارشنبې ورځې په غونډه کې له حاضرو ١٩٧ تنو څخه ١٤٧ تنو رايه ورکړه، چې ولايتي شوراګانو ته دې د څار او نظارت حق نه ورکول کېږي.


د پکیتکا په ارګون کې د وسلو ډیپوګان نیول شوي

د جمعې په ورځ د پکتيکا په اورګون ولسوالۍ کې د افغان امنيتي ځواکونو له لوري د چاڼيزو عملياتو په ترڅ کې د وسلو او چاوديدونکو موادو یو شمېر ډيپو ګان نيول شوي دي.

ځايي چارواکي وايي،چې دا عملیات د ارګون ولسوالۍ د ځدراڼو درې په جبارکلي کې ترسره شوي او په کې ګڼې وسلې، ماینونه، د بیلابیلو وسلو کارتوس،ماینونه او چاودیدونکي توکي نیول شوي دي.

د دوی په وینا د دې وسلو او مهماتو په نيولو سره يې د ګڼو تخريبي فعاليتونو او چاودنو مخه نيولې ده.د پکتيکا د عامه اړيکو مسوول ضمير خپلواک مشال راډیو ته وويل، چې دغه چاڼیز عمليات د ورځې له خواد ملي امنيت او ملي اردو د سرتیرو له لوري
په ګډه تر سره شوې دي.نوموړي د نیول شویو، وسلو، مهماتو او چاودیدونکو توکو ارقام په دې ډول وړاندې کړل:

((په نيول شويو وسلو او مهماتو کې يوه دهشکه، پنځه د هاوان دوربينونه، ۳۵د مخابري انتنونه، ۶ پايې ايکم کشفې مخابرې، دوهد دهشکې ميلونه نورکارتوس، ماینونه، د افغان ځواکونو دریشۍ او نور توکي په کې دي.))

د اورګون ولسوال رازمحمد خروټی هم وايي، چې په نيول شويو وسلو او توکو کې
۵۰۰ کيلو ګرامه المونيم نايتريت، ۴۲ کړۍ بیلابيل ماينونه، ۳۵ د ماينونو لپاره جوړې شوې بيطرۍ، ۸ ريموټ کنترول ماينونه، ۴ بنډله مسي مزۍ، يو کارتن مقناطيس، د ملي اردو او امريکايي ځواکونو د ریشې ګانې او ګڼ شمير نور توکي تر لاسه شوې دي.))

د يادولو وړ ده، چې په دې چانيزو عملياتو کې افغان ځواکونو ته کوم زيان نه دی اوښتی.

 


افغان کرېکټ ملي ټیم اسټرالیا ته ولاړ

د افغانستان د کرېکټ ملي لوبډلې د یو ورځنیو لوبو په نړۍوال جام کې د ګډون په هدف اسټرالیا ته سفر پیل کړ.

د کرېکټ بورډ ادارې وویل چې افغان لوبغاړو په اسټرالیا او نیوزلند کې د لوبیدونکي ۲۰۱۵ کال نړۍوال جام لپاره ښه تیاری نیولی دی.

پنځلس افغان لوبغاړي او روزونکي یې په داسې حال کې اسټرالیا ته ولاړل چې د کرېکټ نړۍوالې شورا افغان لوبډلې ته له قوي ټیمونو سره د ډېرو لوبو امتیاز هم ورکړ.

د افغان لوبډلې او عامو افغانانو هغه هیله چې د کرېکټ ملي لوبډله د یو ورځنیو لوبو په نړیوال جام کې ولوبیږي په پوره کیدو ده.

پنځلس افغان لوبغاړو او روزونکي پلاوی یې د جمعې پر ورځ د اسټرالیا په لوري خپل سفر پیل کړ.

د افغانستان د کرېکټ ملي ټيم که څه هم د شل اورو لوبو دوه نړۍوال جامونه لوبولي خو تر دې مخکې یې هېڅکله په پنځوس اوره نړۍوال جام کې لوبه نه ده کړې.

د کرېکټ د ملي ټیم روزونکي انډي مولز اسټرالیا ته تر سفر مخکې رسنیو ته وویل چې ټیم یې شپږ میاشتې د ۲۰۱۵ کال نړۍوال جام تیاری نیولی.

ښاغلي مولز هیله وښوده چې افغان ټیم به حیرانونکې لوبې کوي او د کرکټ په ټولو تخنیکي برخو کې یې پوهه ډېره لوړه شوې ده.

«مونږ د کرېکټ په تر ټولو مهمه ټورنمنټ کې د ګډون لپاره خپل سفر پیلوو. شپږ میاشتې کېږي چې لوبغاړو ډېر تمرین کړی دی. لوبغاړو د لوبې په ټولو برخو کې د روزونکې ډلې ټولې ورسپارل شوې دندې ښې سر ته رسولې دي. زه هیله من یم چې په نړیوال جام کې د لوبغاړو د ټولو زحمتونو ښه نتیجه به وګورو.»

د مولز په خبره که څه هم تر دې مخکې د بیټینګ په برخه کې پر افغان ټیم انتقاد کیده خو دا ستونزه یې حل شوې او افغان لوبغاړي به نه یواځې ښه بالنګ بلکې حیرانونکی بیټینګ هم وکړي.

 د کرېکټ بورډ ادارې پنځلس افغان لوبغاړي مخکې له مخکې نړۍوال جام ته اعلان کړل چې پکې څو نویو ځوانانو ته ځای ورکړل شوی دی.

د افغانستان د کرېکټ ملي ټیم به له نړیوال جام مخکې څلور تمریني لوبې وکړي او بیا به په نړیوال جام کې لومړۍ لوبه له بنګله دیش سره وکړي.

افغانستان په نړیوال جام کې په ترتیب شپږ لوبې کوي چې له بنګله دیش،سریلانکا،سکاټلند،اسټرالیا،نیوزلنډ او انګلستان سره به وي.

اخوا د کرېکټ بورډ عمومي رییس وايي، افغان لوبغاړي نه یواځې دا چې په نړۍوال جام کې لوبې کوي بلکې د کرېکټ د نړۍوالې شورا د وروستۍ پریکړې له مخې تر ۲۰۱۷ کاله پورې له تکړه لوبډلو سره د ډېرو لوبو امتیاز هم اخلي.

نسیم الله دانش په کابل کې خبریالانو ته وویل افغان لوبډله به د راتلونکو سیالیو د پروګرام په چوکاټ کې تر ۲۰۱۷ کاله له تکړه ټیمونو سره ډېرې لوبې وکړي.

«افغانستان به له دې نه وروسته له هانک کانګ،نیپال او داسې نورو ټیمونو سره لوبې نه کوي. زموږه ټولې لوبې به له بشپړ غړیتوب لرونکو ټیمونو سره وي. زموږه ټیم د راتلونکو سیالیو په پروګرام کې داخل شوی دی. زموږه کوښښ به دا وي چې موږ څنګه له اسټرالیا،هند،ویسټ اندیز،پاکستان،سریلانکا او ټولو بشپړو غړیو ټیمونو سره لوبې وکړو. دغو لوبو نه فایده واخلو هم اقتصادي ګټه ترې واخلو او هم مو لوبغاړي له قوي ټیمونو سره د لوبو په خاطر تجربه واخلي.»

د دانش په خبره که افغان ټيم وکړای شي په دې دوو کلونو کې ډېرتکړه ټیمونه مات کړي راتلونکي نړیوال جام ته به په مستقیمه توګه لار پيدا کړي.

ایرلنډ هم د کرېکټ د نړۍوالې شورا د راتلونکو سیالیو په پروګرام یا د تکړه ټیمونو د لوبو په جدول کې شامل شوی دی.

کرېکټ بورډ وايي هیله لري چې په منظمو پلانونو سره وکړای شي تر راتلونکو لسو کلونو پورې د کرېکټ د نړۍوالې شورا بشپړغړیتوب خپل کړي.


“په تورخم کې فساد اوج ته رسیدلی”

په ننګرهار کې یو شمېر سوداګر وايي، په تورخم کې فساد نور دې ته اړ کړي، چې له سوداګرۍ څخه لاس په سر شي.

دغو سوداګرو خپلې ستونزې د چارشنبې پر ورځ د ننګرهار له والي مولوی عطالله لودين سره شریکې کړې دی.

دوی وویل،چې د شپږو مياشتو وروسته په تورخم کې بيا تله فعاله شوې او د پخوا په څير له لويو موټرو په یوه او بله بهانه غيرې قانوني پيسې اخلي.

 

د سوداګرو استاز ولیحاجي زلمي مشال راډيو سره په مرکه کې وویل،کله چې له تورخم نه جلال اباد ته خپل سوداګریز توکي وړي، په تورخم کې د تلې، ښاروالۍ، ګمرک او په نورو بېلابېلو نومونو له سوداګرو غیرې قانوني پيسې اخیستل کیږي:

 

"اول دا ترازو دا شپږ میاشتې بند و،اوس بیا فعاله شو دا ترازو غیرې قانوني پيسې اخلي دوه روپۍ دولت ته ځي او پاتې لس روپۍ شخصي جیبونو ته ځي، بل موږ غوښتنه کړې وه،چې موږ په تعرفه د ګمرک د ښاروالۍ پيسو ورکوو دا څه مانا لري،چې درته په لاره کې لس پاټکونه يې اچولي وي،موږ دا ښاروالۍ نه منو، بل د صحت عامه مشکل دا و،چې زموږ مالونه راځي قانوني درې سوه ګرامه دوی حق لري،چې معاینه يي کړي خو صحت عامه هر کانټینر نه دوه دوه ټیمونه غوړي او په همدې ترتیب نور توکي اخلي او،چې د ورځې سل دوه سوه ټيمونه کیږي دا اخلي او بیا بیرته خرڅوي"

د لوي باروړونکي موټر یو تن چلوونکی سميع الله وايي کله،چې له تورخم نه تر جلال اباد پورې ځې د ملکي مامورینو ترڅنګ امنيتي کسان هم ورته په لويه لار ناست دي او په بیلابیلو نومونو ترې پیسې اخلي:

"موږ،چې د ګمرک نه راووځو د شپې نهو بجو پورې بندیز وي،بیا د هغې نه وروسته راته وايي که دوه زره روپۍ ورکوي سیده لاړ شه او که دوه زره نه ورکوې نو بیا په بای پاس سړک لاړ شه په هغې سړک،چې ځو څو ځای غله راځي او موږ مجبور يو پیسې ورکړو،نه دا بس د پولیسو په جامه کې دي موږ خو سواد نه لرو نه پوهیږو،چې دا کومه ډله ده"

د ننګرهار والي مولوی عطالله لودین وویل،چې دی به د فساد د مخنیوي په خاطر د ښاروالی،ګمرک،روغتیاریاست او نورو هغو ارګانونو په اړه،چې سوداګرو پرې تورونه پورې کړل جدي څيړنه وکړي او پر فساد ککړ کسان به د قانون منګولو ته وسپاري:

"دوی دا شکایتونه وکړل،د ترازو په اړه،ښاروالۍ،او ان د صحت عامه په اړه چې د دوی مالونه معاینه کوي زه به دا ټول مسایل وڅيړم د ولسمشر اقتصادي سلاکار سره به هم وګورم"

خو په تورخم کې د تلې د بیا فعالیدو په اړه والي عطالله لودین د سوداګرو ستونزه تايد کړه،چې دې سره پخوانۍ فساد بیل پيل شوی.

نوموړي وویل،چې دی به له مرکزي چارواکو سره یو وار بيا د سوداګرو دغه انديښنې شریکې کړي ترڅو د فساد ريښې له منځه یوسي او پر فساد ککړ خلک د قانون منګولو ته وسپاري:

"همدا اوس تاسو د تجارانو شکایت واوریده فساد جاري دی،د شپې له مخې،چې څارنوالان او نور خلک نشي تلی دا فساد ترسره کیږي،موږ به بلاخره همدا کار هم کوو،کله ،چې هیت راځي د څارنوالۍ له لارې به دا خلک تعقبيږي"

 له دې وړاندې هم په وار وار یو شمېر سوداګرو په تورخم کې د پراخه فساد نه شکایت کړی و،ولې په خبره يې اوس هم په هماغه اندازه له سوداګرو او موټر چلوونکو نه په بیلابيلو نومونو غیرې قانوني پیسې اخیستل کیږي،دسوداګرو په خبرهدې فساد نور تر دې تنګ کړی،چې مجبور دي نور له سوداګرویزو چارو لاس واخلي.

ننګرهار ـ شاه محمود شینواری

 


خوست ولایتي شورا خپله دروازه وتړله

د خوست ولایتي شور ا غړو د اعتراض په بڼه د ولسي جرګې له خوا د ولایتي شوراګانو د نظارت د تصویب شوي قانون پرخلاف نن د پنجشنبې ورځې ناوخته د شورا دروازه وتړله، په دې قانون کې د ولایتي شوراګانو څخه د ځايي حکومتي ادارو د نظارت حق اخیستل شوی دی.

د خوست د ولایتي شورا غړي وايي، که ولایتي شوراګانې د حکومتي ادارو او پرمختیايي پروژو څخه د رسمي نظارت حق او صلاحیت ونه لري، نو دا شوراګانې سمبولیکې پاتې کیږي او دوی نه شي کولای چې په چارو کې د شفافیت او د حکومتي ادارو د فعالیتونو په باب د خپلو خلکو او موکلینو غوښتنې ترسره کړي.

ولسي جرګې د چهارشنبې په ورځ د ولایتي شوراګانو د نظارت قانون تصویب کړ، چې له مخې يې ولایتي شوراګانې د ځايي ادارو د چارو څخه د نظارت حق نه لري.

د خوست د ولایتي شورا غړي عبدالولي واحدزي د شورا د تړل شوې دروازې په مخکې رسنیو ته په خبرو کې د ولسي جرګې دا پریکړه غیرعادلانه یاده کړه او ګواښ يې وکړ، تر څو، چې ولسمشر او د مشرانو جرګه په دې قانون کې تعدیل او بدلونه رانولي، تر هغه به د شورا دروازه تړلې وساتي:

((تر څو چې ولسمشر او مشرانو جرګې زموږ غوښتنو ته ځواب نه وي ویلی او په دې غیرعادلانه قانون کې تعدیل نه وي راغلی، د خوست د ولایتي شورا دروازه به تړلي وي او مور به خپل فعالیت په ټپه درولی وي.))

د شورا یو بل تن غړی مجیب الرحمن سلیم زوی وايي، چې د ولسي جرګې غړو د خپلو موکلینو غوښتنو ته پر وخت ځواب نه دی ویلی، ولې ولایتي شورا یوازینۍ ځای دی چې خلک ورڅخه د خپلو ستونزو او غوښتنو د ترسره کیدو هیله لري.

د ولایتي شورا غړي نورشاه نوراني ګواښ وکړ، که غوښتنو ته يې توجه ونه شي، نو په پراخو لاریونونو به لاس پورې کړي.

قومي مشر موسی جان ځدراڼ مشال راډیو ته وویل، چې د ولایتي شورا د دروازې تړل کیدل د خلکو په ټولنیزو چارو اغېز لري او باید د حکومت لوړپوړي چارواکي او مسوولې ادارې په دې باب په فکر سره قدم واخلي:

((زموږ مشران باید ددغو مشکلاتو په رفع باندې چې د ولایتي شوراګانو د دروازو د تړل کېدو موجب ګرځي، باید په دې باندې سالم فکر وکړي او د خلکو دمشکلاتو په اړه یو مثبت سنجیش وکړي.))

د خوست ولایتي شورا داسې مهال خپله دروازه تړي، چې په همدې ورځ د ختیز زون څلورو ولایتونو ننګرهار، کنړ، لغمان او نورستان کې هم له همدې کبله ولایتي شوراګانو خپلې دروازې تړلې دي.

یاده دې وي د خوست ولایتي شورا ایله یوه اونۍ وړاندې د درې میاشتنیو داخلي اختلافونو تر حل وروسته خپل کار پیل کړی وو، د ولایتي شورا غړو ویلي ول، چې په دې ولایت کې به د فساد او فسادګرو سره په کلکه مبارزه وکړي، خو د ولسي جرګې له خوا نوي تصویب شوي قانون چې لا توشیح او نافذ شوی نه دی، له پیله د دوی د دې ارادې پر وړاندې خنډونه ایجاد کړل.


لغمان: ځانمرګي بريد ۱۲ کسان وژلي

د لغمان امنیتي چارواکي وایي، د پنجشنبې پر ورځ ماسپښين درې بجې د لغمان مرکز اړوند د پهلوان بابا د غونډې په سر د جنازې په مراسمو کې ځانمرګي بريدګر ۱۲ ولسي وګړي وژلي او ۳۶ يې ژوبل کړي دي.

د لغمان ولايت مطبوعاتي مسوول سرحدي ځواک مشال راډيو ته وويل:
په دغه پېښه کې د لغمان د امنیه قوماندانۍ د جنايي مدیر په ګډون څلور پوليس هم وژل شوي او درې نور يې ژوبل شوي دي.

سرحدي ځواک وايي،يو مشکوک ځانمرګی بريدګر امنيتي ځواکونو نيولې هم دی.

د یادولو ده چې د پنجشنبې پر سهار شاوخوا اوهنيمې بجې د لغمان ولایت مرکز اړوند د سرک د غاړې د ماین په چاودنه کې درې ولسي وګړي او يو سیمه ایز پوليس وژل شوي وو او ماسپين درې بجې يې د جنازې او تدفين مراسم تر سره کيدل چې ياد ځانمرګی بريد پکې وشو.

د پېښې پړه تر دې دمه کومې وسله والې ډلې نه ده منلې.


"نور د فسادګرو، غلو او درغلګرو وخت تېر شوی"

 

په خوست کې د ولایتي شورا غړي وايي، چې نور په حکومتي ادارو کې د فسادګرو، غلو او درغلګرو وخت تېر شوی دی.

دوی زیاتوي د ټولو ادارو او د هغوی د چارواکیو د کارونو اغېزمنتوب او لاسته راوړنې به وارزوي او که چیرې په کومه اداره کې فساد او په چارو کې يې ناراستي ولیدل شوه، نو د هغو پر وړاندې به جدي او پریکنده اقدام وکړي.

د خوست د ولایتي شورا یو شمېر غړو مشال راډیو سره په خبرو کې وویل، چې د ادارو د چارو ارزونه، د بیارغونې د بهیر ګړنیتوب، ښه حکومتوالي او د پوهنې د بهیر پرمختیا ته پاملرنه یې په کاري لومړیتوبونو کې ده او دوی به په دې اړه په جدیت او قاطعیت فعالیت وکړي.

 د خوست د ولایتي شورا یو تن ځوان غړي عبدالولي واحدزي وویل، چې دوی به د ادارو د ټیټ رتبه مامورینو سره په تماس کې شي او د هغو څخه به د اړوندو ادارو د کارونو د څرنګوالي او شفافیت په اړه کره مالومات راغونډ کړي:

((د ښې حکومتدارۍ او غوره ادارې د رامنځته کولو له پاره به موږ په هره اداره کې د ټیټ رتبه مامورینو سره تماسو ونیسو، د دوی څخه به د اړوندو اداره په اړه مالومات وغواړو، تر ټولو مهمه داده، هغه چارواکي چې په فساد کې ښکېل دي، د هغو په باب به قومي مالومات راټولو، د هغو په اړه به پریکنده او قاطع تصمیم نیسو، نور د فسادګرو، غلو او درغلګرو وخت تېر شوی ده او ولایتي شورا به په دې اړه جدي او قاطع تصمیم نیسي.))

د خوست د ولایتي شورا ښځیه غړې میرمن وږمه ارزو خپلې غوښتنې او د راتلونکي له پاره پلانونه داسې په ګوته کوي:

((زما یوازینۍ هیله او ارزو داده، چې زه خپلو خویندو سره کمک وکړم، هغو ښځو سره مرسته وکړم، چې وظیفه نه لري، یایې زړه تعلیم غواړي، د دوی د کورنیو سره وغږیږم، هغوی ته قناعت بخشه خبرې وکړم، تر څو دوی تعلیم ته وهڅیږي، بل د هغو کورنیو د مشرانو سره وغږیږم چې د ښځو سره تاوتریخوالۍ کوي، ملایانو او مشرانو سره وغږیږم تر څو تاوتریخوالی ختم شي.))

د ولایتي شورا غړی نورشاه نوراني وايي، چې دوی لپاره پوهنتون او د معارف بهیر ډېر ارزښتمن دی، ځکه په دې پسې د افغاني ټولنې راتلونکی تړلی دی، نو دوی به هڅه وکړي، چې له یوې خوا دې ځایونو نه فساد ورک کړي او بل يې په چارو کې هم ښه والۍ راولي:

((زموږ کاري لومړیتوبونو کې به لومړی پام معارف او پوهنتون ته وي، دویم به په خوست کې د بیارغونې ډيریدو ته پام کوو، د پروژو څخه به نظارت کوو، تر څو په لوړ کیفیت سره پروژې ترسره شي او بل په ځینو ادارو کې د چارواکیو د کارونو د موثریت ارزونه وي.))

بلخوا د خوست اوسیدونکي او مدني فعالان د ولایتي شورا د دې پریکړې هرکلۍ کوي، خو اندیښنه لري، چې ممکن د ولایتي شورا غړي هم د د فسادګرو تر اغېز لاندې راشي.

لیکوال او ژورنالېست اسد فروتن وايي:

((دا یو ښه پروګرام دی، خو شرط دادی، چې ولایتي شورا په خپل تصمیم کلکه ودریږي او په راتلونکې کې د فسادګرو سره لاس یو نه کړي، ځکه فسادګر په دې کار کې ډېر مهارت لري او په ډیرې اسانۍ سره پاک او سپيڅلي خلک هم په خپله لومه کې بندوی شي، باور لرم که ولایتي شورا د خلکو د غوښتنو په رڼا کې عمل وکړي، نو د ولسونو او قومونو ستر ملاتړ به لاسته راوړي.))

یاده دې وي، د خوست ولایتي شورا غړي داسې مهال د فساد او د فسادګرو پر وړاندې د پریکنده مبارزې غږ اوچتوي، چې یادې شورا په خپلو کې د اداري پلاوي او سناتور پر ټاکل کېدو درې میاشتې ناندرۍ لرلې او د خلکو په وینا د شورا دروازه د همدې ناندریو له کبله درې میاشتې تړلې پاتې وه.


ننګرهار: د لوړو زده کړو لپاره د کانکور ازموینې پيل شوي

په ننګرهار کې د څه باندې دولس زرو هغو زده کوونکو څخه د کانکور ازموينې پيل شوي چې له دولسمو ټولګيو څخه فارغ شوي چې دولس سوه تنه په نجونې دي.
د ننګرهار پوهنتون چارواکي وايي چې دوی به سږکال څلور زرو تنو پورې زده کوونکي په پوهنتون کې د لوړو زده کړو لپاره جذب کړي.

په ننګرهار پوهنتون کې لوړو زده کړو لپاره د کانکور د دويمې ورځې ازموینه د دوشبنې په ورځ واخیستل شوه.
د ازموینې د څارنې په خاطر له کابل څخه دیرش کسیزه پلاوی هم راغلی او ملي امنيت پر منسوبینو سربيره تر دوه سوه تنو پورې د پوهنتون استاذان د امتحان له صحنې څخه څارنه کوي.
د ننګرهار پوهنتون مطبوعاتي مسوول فضل علي فاضل په دې اړه مشال راډيو سره په خبرو کې وويل:
(( په دغه ازموینه کې له ۱۲۷۲۰ تنو څخه امتحان اخيستل کيږي چې د دې له جملې څځه يې دولس تنه نجونې دي. د ننګرهار پوهنتون تقریباٌ د څلور زرو تنو پورې ضرفيت لري))

د کانکور د ازموینې د څارنې لپاره د لوړو زده کړو له وزارت څخه ديرش کسیز پلاوی هم راغلی، د دغه پلاوي مشري پوهاند دوکتور عبدالباقي حصاري کوله، نوموړي مشال راډيو سره په خبرو کې وويل چې له هیچا سره به رعایت ونه کړي او هر څوک به په خپلې وړتیا سره بریالي کيږي.


(( څه شی چې ډير مهم دی، هغه شفافیت دی. دلته هيڅچا ته اجازه نه ورکول کيږي چې په اکاډيميک امورو کې لاسوهنه وکړي، دلته په اساس د اهلیت او قابليت هر څوک د خپلې خوښې پوهنځي ته کاميابيږي.))



د ننګرهار ولايتي شورا استازی ډاکټر لال محمد دراني هم د تيرو کلونو پر تله د کانکور د ازموینې سږنی بهير شفاف وګاڼه.


(( که ووايو چې په تيرو څو کلونو کې داسې برابره او شفافه صحنه نه وه برابره شوې، امتحان ډير ښه روان دی، امیدوار يو او الله ته به دعا کوو چې نتیجه يې هم ډیره ښه راووځي.))

زده کوونکي خوشاله و چې د ازموینې په ورکولو سره به د خپلې خوښې پوهنځيو ته بریالي شي. دوه تنو يې مشال راډيو سره په خبرو کې وويل:


(( نوم مې شاهد الله دی، امتحان ته مو ډیره ښه اماده ګي نيولي، د امتحان صحنه هم صفا ده، ډیره شفافه ده. نه په کې ټګي شته او نه په کې درغلي شته. استاذان هم ښه منظم دی او هيیتان هم ښه منظم دي.))
(( نوم مې نورس دی، امتحان مو د امنیت په فضا کې دی او موږ هم کوشش کوو چې خپلې پرچې ښه حل کړو، هلکان هم کوشش کوي او جینکۍ هم کوشش کوي.))

د يادولو ده چې په ننګرهار کې د لوړو زده کړو لپاره د کانکور ازموینه د اتوار په ورځ پیل شوې چې تر سیشنبې ورځې پورې به دوام وکړي چې هره ورځ له څه باندې څلورو زرو تنو څخه ازموينه اخيستل کیږي.


ننګرهار: د پوليو په ضد ځانګړی درې ورځنی کمپاين پيل شو

جلال اباد کې ماشومانو ته د پولیو واکسین ورکول کیږي

د ننګرهار او کونړ په هغو ولسواليو کې د پوليو په ضد د ویکسینو درې ورځینی ځانګړی کمپاين پیل شو چې د پوليو د ويروس له ګواښ سره مخ دي. 

د ننګرهار د عامې روغتیاد ریاست یو چارواکي ډاکټر محمد اشرف احمدزي د کمپاين د پرانستې پر مهال وويل چې په دغه کمپاين کې به تر څلورو لکو پورې هغو ماشومانو ته د پوليو په ضد د ويکسينو دوه څاڅکې ورکول کيږي چې عمرونه يې تر پينځو کلونو کم وي. نوموړي وويل:


 د ننګرهار په دريو ولسواليو، لالپوره، بهسود او جلال اباد ښار کې او د کونړ په پينځو ولسواليو، اسداباد، وټه پور، چپه دره، پيچ دره او مروره کې دا کمپاين تر سره کيږي. په ننګرهار کې د ۸۷۴ روغتیايي کارکوونکو په واسطه ۱۴۸۵۲۸ کسانو ته او په کونړ کې د ۴۶۵ کارکوونکو په واسطه ۵۵۴۱۹ تنو ته او د حوزې په سطحه باندې د ۳۴۳ کارکوونکو په ۲۰۳۹۴۷ ماشومانو ته د پوليو ويکسين تطبیقيږي.



يوه مور چې خپل ماشوم يې ويکسینو ته راوستی و، مشال راډيو سره په خبرو کې یې په ټولو میندو غږ وکړ چې خپل ماشومان ويکسین کړي او د پوليو د لا علاجه مرض څخه يې وژغوري.


 ما خپل ماشوم راوستی و، ويکسين مې کړل، زما د ټولو ميندو او خویندو نه خواهش همدا دی چې خپل ماشومان هغه نږدې کلنيکونو ته او يا هغو ټیمونو ته چې په کورونو ګرځي، ویسي، که ویده وي له خوبه يې پاڅوي او که ناروغه هم وي، بايد خپل ماشومان ويکسين کړي.


د ننګرهار د روغتیا چارواکي وايي چې په ۲۰۱۵ کال کې د پوليو کومه نوې پيښه نه ده ثبت شوې خو زیاتوي چې په ۲۰۱۴ کال کې په ختيځو ولایتونو کې د پوليو شپږ پيښې ثبت شوې وې چې درې يې په ننګرهار، دوه يې په لغمان او يوه هغه يې په کونړ ولایت کې وه.

 


ننګرهار:د چاودیدونکو توکو ډک موټر ونیول شو

د ننګرهار پوليسو په دوه جلا جلا پېښو کېپه زرګونو کیلو ګرامه امونيم نایتريټ نیولي دي. چارواکي وايي چې د نيول شويو موادو څخه د بمونو په جوړولو کې کار اخيستل کېږي. د یادو موادو په تور يې درې تنه هم نيولي دي.

د ننګرهار امینه قوماندان جنرال فضل احمد شیرزاد د شنبې پر ورځ خبریالانو ته وويل، د ننګرهار پوليسو په تېرو څلرويشت ساعتونو کې د بهسودو او مومند درې ولسوالۍ اړوند په زرګونه کيلو ګرامه امونيم نايتريت چې د بمونو په جوړولو کې ترينه کار اخيستل کېږي، نيولې دي. نوموړي وويل:


(( د تېرې جمعې پر ورځ زموږ د تروریزم په ضد پوليسو وکولای شول چې د د بلند غر په ساحه کې چې د بهسودو ولسوالۍ مربوط دی، په يوه مارکيټ کې ۲۳۸ بوجۍ امونيم نايټريټ چې ټول ۸۸۰۰ کيلو ګرامه چاودنکي توکي کيږي، له درې نفرو عاملينو سره نيولي دي. همدا رنګه زموږ د مومندرې ولسوالۍ پوليسو د چاودیدونکو توکو يو بار لارۍ چې ۸۴ بوجۍ امونيم نايټريټ او چاودیدونکي توکي په کې دي، نيولي چې د پېښې عامل تښتېدلی دی.))

جنرال شیرزاد زیاتوي چې په تيرو لسو مياشتو کې د ننګرهار پوليسو په زرګونه ميله وسلې، په ټونونو نشه يي او چاودونکي توکي نيولي او ګڼ شمير عاملين يې د قانون منګولو ته سپارلي دي.


ترکمنستان افغانستان ته د برېښنا پر زیاتولو سلا شوی

د افغانستان ولسمشر ویاند نظیف سالارزي بېګا مشال راډیو ته وویل، د اشرف غني ترکمنستان ته د سفر پر مهال د دواړو هېوادونو مشرانو په دې اړه موافقه وکړه.

سالارزي زیاته کړه چې ولسمشر اشرف غني له خپل ترکمن سیال قربان ګل بېردي محمدوف سره پر یو شمېر مهمو اقتصادي پروژو خبرې وکړې چې پکې د دواړو هېوادونو تر منځ د سوداګرۍ پر زیاتولو هم سلا وشوه. 

د چارشنبې پر ورځ د افغانستان د ولسمشر له دفتره خپره شوې خبرپاڼه وايي، اشرف غني د قربانګلي بیردي محمدوف سره د افغانستان له لارې هند او پاکستان ته د ترکمنستان د ګېس منصوبې په اړه عږیلي دی.

داراز یې د ترکمنستان، افغانستان او تاجکستان تر منځ د ریلګاډي پټړۍ غځولو پر پروژه چې بل لور ته به له ترکمنستانه اذربایجان او جارجیا ته رسیږي، هم خبرې وکړې.

ولسمشر اشرف غني وویل دی غواړي چې د ترکمنستان ګېس او بجلي د افغانستان له لارې چین ته هم ورسول شي.

د ترکمنستان ولسمشر محمدوف بیا هیله څرګنده کړه چې سږکال به د دواړو هیوادو تر منځ تجارت دوه برابره شي.

 په ۲۰۱۴ کال کې د افغانستان او ترکمنستان تر منځ سوداګري تر یو ارب ډالره زیاته شوه.


د پکتیکا محصلانو لپاره لیلیه جوړه شوه

د پکتيکا په مرکز ښرنه کېد ښوونکو د روزنې انسټیټیوټ له پاره د اوه دېرش مېليونه افغانيو په لګښت دوه بېلابېلې ودانۍ جوړې شوې، یادې ودانۍ چې د نشه يي توکو سره د مبارزې وزارت په مالي لګښت جوړې شوې، د اته سوه څخه تر زرو پورې د محصلانو د اوسیدو ځایونه لري.

په پکتیکا کې د ښوونکو د روزنې د انسټیټیوټ محصلان چې د تعلیم او زده کړو پر مهال د مناسب ځای او نورواړینو اسانتیاوو څخه بې برخې وو، بالاخره د نشه يي توکو سره د مبارزې وزارت د GPI یا د ښو کړنو د ستاینې پروګرام په مالي لګښت ورته د اوسیدو یا لیلیې مجهزې ودانۍ جوړې او تېره ورځ ګټې اخیستنې ته وسپارل شوې.

د پکتیکا د پوهنې رئیس کوچي ځاځي مشال راډیو سره په خبرو کې هیله څرګنده کړه، چې د دې ودانیو په جوړولو سره به د دارالمعلمین محصلان د زده کړو او اوسیدو د ښه شرایطو څخه برخمن شي:

((په پکیتکا کې د تربیه معلم له پاره دوه ودانۍ، چې یوه طعام خوري یا د ډوډۍ خوړلو سالون او بل د لیلیې دوه پوړیزه وداني ګټې اخیستنې ته وسپارل شوه، دا ودانۍ تقریباً د اته سوه څخه تر زرو پورې د محصلانو د اوسیدو ظرفیت لري، د دې ودانیو په جوړیدو سره به د تربیه معلم د ډیریو محصلانو ستونزې حل شي.))

د پکتيکا مرستيال والي عطاالله فضلي د ښوونکو د روزنيز مرکز له پاره د لیلیې او طعام خورۍ د ودانيو جوړیدل د پوهنې په ډګر کې د یو مهم پرمختګ په توګه ياد کړل، نوموړي پر مرکزي حکومت په ځانګړي ډول د پوهنې پر وزارت غږ وکړ، چې د پکتيکاوالو غوښتنو او ستونزو ته دې رسیده ګي وکړي:

((دا به د پکیتکا په انکشاف کې په ځانګړي ډول د پوهنې په بهیر کې ډېر ارزښتمن رول ولري، کله چې موږ یو محصل ته ښه طعام خوري ولرو، ښه د اوسیدو ځای ولرو او د زده کړو ښه ماحول ورته جوړ کړو، مالومه ده چې محصل به ښې زده کړې کوي.))

په پکتيکا ولايت کې د نشه يي توکو کر صفر دی چې له همدې امله هر کال يو مېليون ډالر ځانګړي بوديجه ورکول کيږي، چې دا مهال له يادې بوديجې په ارګون، مټاخان او خيرکوټ ولسواليو کې بېلابېلې ودانیزې پروژې روانې دي.

د یادونې وړ ده په پکیتکا کې ۳۵۸ بابه ښوونځي موجود دي، چې یوازې ۱۳۰ بابه ښوونځي ودانۍ لري او لا هم ۲۲۶ بابه نور يې ودانۍ نه لري، په پکیتکا کې د ښونځیو له پاره د مناسبو ځایونو او ودانیو نه شتون په ټوله کې د دې ولایت ښوونیز بهیر له ستونزو سره مخامخ کړی دی.

 


د اشک اباد او کابل ترمنځ د انرژۍ پروژې

افغان ولسمشر پرون (چارشنبه) په اشک اباد کې د ترکمنستان له ولسمشر سره د لیدو پر مهال پر یر لړ مختیایي پروژو خبرې کړې دې.

د چارشنبې پر ورځ د افغانستان د ولسمشر له دفتره خپره شوې خبرپاڼه وايي، اشرف غني د قربانګلي بیردي محمدوف سره د افغانستان له لارې هند او پاکستان ته د ترکمنستان د ګېس منصوبې په اړه عږیلي دی.

داراز یې د ترکمنستان، افغانستان او تاجکستان تر منځ د ریلګاډي پټړۍ غځولو پر پروژه چې بل لور ته به له ترکمنستانه اذربایجان او جارجیا ته رسیږي، هم خبرې وکړې.

ولسمشر اشرف غني وویل دی غواړي چې د ترکمنستان ګېس او بجلي د افغانستان له لارې چین ته هم ورسول شي.

د ترکمنستان ولسمشر محمدوف بیا هیله څرګنده کړه چې سږکال به د دواړو هیوادو تر منځ تجارت دوه برابره شي.

 په ۲۰۱۴ کال کې د افغانستان او ترکمنستان تر منځ سوداګري تر یو ارب ډالره زیاته شوه.


ننګرهار پولیسو په لوی شمېر وسله نیولې

د ننګرهار پوليسو د جلال اباد ښار د يوه مارکيټ نه، تر يو نیم سل ميلو پورې بیلابيل ډول چره ييز ټوپک او تفنګچې راټولې کړي او پهتړاو يې دولس تنه نيولي هم دي.

د ننګرهار امنیتي چارواکي وايي چې د استناف څارنوالۍ تر نظارت لاندې يې جلال ښار د وسلو خرڅولو په مارکييټ کې په سلګونه ميله بیلا بيل ډول چره چيز ټوپک او تمانچې نيولي دي.

د ننګرهار امنیه قوماندان جنرال فضل احمد شیرزاد د پنجشنبې په ورځ په دې اړه په يوه مطبوعاتي کنفرانس کې خبریالانو ته وويل:

(( هغه دوکانونه چې په جلال اباد ښار کې يې غیر قانوني وسلې خرڅولې، د څارنوال صیب په حضور کې تالاشي شول چې په دې کې ۲۱ ميله مختلف ډوله لاسي تفنګچې نيول شوي، همدا رنګه په زرګونه د هغې مهمات په لاس راغلي دي، همدا رنګه ۱۳۰ ميله مختلف النوعه د چره يي په نوم هغه وسلې دي چې د سړو د وژلو لپاره دي، په دغو وسلو باندې هر ډول تخریبکاره اعمال تر سره کيږي د هغو په تور مو ۱۲ تنه مظنونين هم نيولي دي.))

د جلال اباد ښار بلال مارکيټ کې له پخوا چره ييز ټوپکونه په هغه چا خرڅول کيدل چې د کورنيو چارو وزرات څخه يې د وسلې اخيستلو او ګرځولو جواز لرلو.

جنرال شيرزاد د دې پوښتنې په ځواب کې چې په بلال مارکيټ د چاپې اچولو مخکې يې ولې دوکاندارانو د کاروبار د بندلو سپارښتنه نه ده کړې وويل:

(( په دې کې هغه وسلې هم خرید او فروخت کيدلې چې هغه ټي تي تفنګچې دي، هغه ميکروب تفنګچې دي، په دې کې د پاکستان ساخت تفنګچې دي، په دې کې د کلاشینکوف مرمۍ دي، موږ نه غوښتل چې د مجرمینو له نيولو مخکې هغوی خبر کړو او بیا دا کار تر سره کړو. موږ وکولای شول چې دا ټول عاملين که دوکاندار دی او که خرڅوونکي دی، دا ګرفتار کړو او د قانون منګولو ته يې وسپارو.))

جنرال شيراز زیاتوي چې پوليسو ته يې امر کړی چې چيرته هم غير مسوول وسله وال ویني، هغه دې ونيسي او د قانون منګولو ته دې وسپاري.


په پکتیکا کې نوي پوځي ودانۍ جوړې شوې

د پکتيکا ولایت په مرکز ښرنه کې د چټک غبرګون د پولیسو له پاره د درې مېليونه اوه لکه ډالرو په لګښت بېلابېلې ودانې جوړې او ګڼه اخیستنې ته وسپارل شوې.

د پکتیکا ځايي ملکي او پوځي چارواکي وايي، چې په دې ودانیو کې نه یوازې د پولیسو له پاره د ژوند او استوګنې مناسب شرایط برابر شوي، بلکې د دوی د پوځي ښوونې او روزنې له پاره هم په کې ښه میدانونه جوړ شوي دي.

د پکتيکا ولايت په مرکز ښرنه کې د امنيه قوماندانۍ د چټک غبرګون د سرتیرو له پاره يادې جوړې شوي ودانۍ په اته جرېبه ځمکه کې د امريکا متحده ايالتونو په مالي مرسته د درې مېليونه، اوه سوه زره امريکايي ډالرو په لګښت جوړې شوې دي.

د پکتيکا مرستيال والي عطاالله فضلي تېره ورځ د دې ودانیو د پرانیستې په مراسمو کې په خپلو خبرو کې د امریکا د متحده ایالاتونو د مرستو مننه وکړه او ویې ویل، چې په دې اساسي دفترونه کې به د چټک غبرګون پولیس د ښو او وړ اسانتیاوو څخه برخمن وي:

((موږ د دې ولایت د امنیه قوماندانۍ د چټک غبرګون د قطعې له پاره د نویو ودانیو افتتاح وکړه، چې د دوست هېواد امریکا متحده ایالاتو په مالي کمک تقریباً په اوه دېرش لکه ډالرو دا ودانۍ جوړې شوې، زموږ ځانګړي ځواکونه به هغه لازم سهولتونه چې دلته ورته په پام کې نیول شوي ولري، د هغوی به روزنیز بهیر کې به ډېر موثر واقع شي او همدارنګه هغه ورځنۍ دندې چې دوی يې لري، په ډېر ښه ډول ترسره کړي.))

مرستيال والي په هېواد کې د ايساف ځواکونو پر روزنير ماموريت هم ټينګار وکړ، نوموړي وويل د ايساف جګړه ييز ماموريت په روزنير اوښتی، خو افغان امنيتي ځواکونه لا هم تجهير او اکمال ته اړتیا لري.

د پکتیکا سرپرست امنیه قوماندان سمونوال نثاراحمد عبدالرحیمزی وویل، چې په دې تاسیاستو کې د سرتیرو د روزنې له پاره ښه شرایط برابر شوي او بل لوري ته به له دې ځایه د پيښو ځایونو ته هم پر وخت رسیده ګي کولای شي.

په پکتیکا کې د خاصو ځواکونو قوماندان عزیزالله کاروان هم یادونه وکړه، چې د دې تاسیساتو په جوړولو سره به د دوی پوځي دندې لا چابکې شي او د خپلو خلکو د امنیت ساتنې له پاره به هر ځای ته په موقع او بشپړه مسلکي بڼه خپل ځانونه ورسوي.

 


"پر افغان خبریالانو تشدد زیات شوی"

د بشري حقونو څار نړیواله اداره په خپل تازه رپورټ کې وايي، افغان حکومت په دې کې پاتې راغلی چې خبریالانو ته د ګواښونو پېښو پلټنې وکړي او پړ کسان د قانون منګولو ته وسپاري.

دا رپورټ ۴۸ پاڼې لري او پکې د افغان خبریالانو د وېرونې، د هغوی ځورونې او پر هغوی د حملو پېښې لیکل شوې دي. رپورټ وايي، د خبریالانو د ازادۍ د حفاظت نه کولو له کبله هغه کسان لا زړور شوي دي چې په افغانستان کې پر حکومت، ملي امنیتي ځواکونو او نورو ځواکمنو ادارو او کسانو د تنقید ځپلو ته ژمن دي.

د بشري حقونو څار ډلې رپورټ وايي، د وسله والو طالبانو فعالیتونو له کبله هم په خبریالانو کې وېره خپره ده ځکه چې وسله وال پر هغو خبریالانو حملې کوي چې خبرونه او رپورټونه یې د هغوی په حق کې نه وي.

د هیومن رایټس واچ د اسیا څانګې مرستیال مشر فېلېم کېن وايي، په افغانستان کې ((افغان چارواکو، جنګسالارانو او وسله والو خبریالانو ته ګواښونه کړي، پر هغوی یې حملې کړې، او له ۲۰۰۲ز کال راهیسې یې په لسګونه خبریالان وژلي دي.)) دی زیاتوي، دا هر څه د قانون او یا هم عدالت ته د وړاندې کېدو له وېرې پرته شوي دي، په بله مانا د عاملینو او ککړو کسانو پر ضد حکومت هېڅ اقدامات نه دي کړي.

رپورټ وايي، د دولتي او نادولتي کسانو له خوا د خبریالانو ګواښنې او پر هغوی د تشدد پېښې په افغانستان کې د رسنیو د ازادۍ کورنۍ او نړیوالې لاسته راوړنې له خطر سره مخامخوي. په افغانستان کې هم د رسنیو د ازادۍ او د خبریالانو د ستونزو په اړه کارکوونکې ادارې ورته خبره کوي. د افغانستان د رسنیو د ملاتړ ادارې نی په خپل وروستي رپورت کې ۲۰۱۴ز کال د خبریالانو لپاره تر ټولو متشدد کال وګرځاوه او ویې ویل چې د ۲۰۱۳ز کال پرتله تېر کال په افغانستان کې پر خبریالانو د تشدد پېښې ۶۴ فیصده زیاتې شوې.

د بشري حقونو څار نړیوالې ادارې د ولسمشر اشرف غني له حکومته غوښتنه کړې چې د خپل انتخاباتي کیمپېن ژمنې پوره کړي او د بیان ازادۍ حق ساتنه وکړي.

د بشري حقونو څار ادارې ته شاوخوا ۳۰ خبریالانو، او د مطبعو او رسنیو مشرانو ویلي، دوی اکثر د ګواښونو او تاوتریخوالي له کبله خپل خبرونه، رپورټونه او مالومات سانسوروي.

رپورټ د پکتیکا د یوه خبریال خبره راخیستې چې د یوه رپورټ تر خپرولو وروسته تر والي پوښتنه کړې وه چې هغه رپورټ یې ولې خپور کړی؟ خبریال د نوم نه ښودو په شرط ویلي، والي دی وګواښه چې زنداني به یې کړي او دا چې هېڅ حق نه لري چې پر حکومت د انتقاد خبرونه او رپورټونه خپاره کړي.

هیومن رایټس واچ پر ولسمشر غني ټینګار کړی چې پر خبریالانو او رسنیو د هر ډول حملو غندنه وکړي او په سمدستي توګه د تاوتریخوالي د پېښو پلټنه او عاملین یې عدالت ته حاضر کړي. 


د خوست نوې ولایتي شورا خپل کار پیل کړ

نن د چهارشنبې پر ورځ د خوست د ولایتي شورا غړو بالاخره په خپلو کې د یو تن سناتور او د اداري پلاوي د ټاکل کېدو پر سر د اختلافونه تر حلیدو وروسته خپله لومړنۍ کاري غونډه جوړه کړه.

د خوست د ولایتي شورا یو شمېر استازیو له دې کبله چې د دې اختلافونو په وجه د ولایتي شورا دروازه د خلکو پر وړاندې درې میاشتې تړلې پاتې شوه، د خوست د ټولو خلکو او قومونو څخه بخښنه وغوښته.

دوی وویل، چې تر دې وروسته د ولایتي شورا د غړو په منځ کې د اختلاف هيڅ خبره نه ده پاتې او دوی به په خپل ټول توان د قانون په رڼا کې نه یوازې د ځايي حکومتي ادارو د چارو څخه څارنه او نظارت وکړي، بلکې د خلکو د هیلو او غوښتنو سره سم به د دوی د ستونزو او غوښتنو په حلولو کې هلې ځلې ونه سپموي.

د خوست د ولایتي شورا استازي عبدالولي واحدزي مشال راډیو ته د موضوع په تړاو داسې وویل:

((د خوست د ولسونو نه باید معذرت وغواړو، هغه توقوعات چې دوی له موږه څخه درلودل په هغه کې یو څه پاتې راغلو او ستونزو یو څه دوام پیدا کړ، خو اوس هم د لوی خدای شکر اداء کوو، چې ټول وکیل صایبان په یو غږ تر یو چتر لاندې راټول شوي دي او په خپله څلور کلنه دوره کې به خپلې چارې پر مخ بیايي.))

د ولایتي شورا یو بل تن استازي مجیب الرحمن سلیم زوی وویل، دوی د ټولنې د یو شمېر مخورو شخصیتونو په هلو ځلو او منځګړیتوب خپل اختلافونه حل کړل.

سلیم زوی وویل، د ولایتي شورا د غړو تر منځ په ټاکنو کې لطیف ژوندی د لومړي سناتور، قدیم افغان د دویم سناتور، امیرالله زړه سواند د ولایتي شورا د رئیس، شکرالله بابکرخېل د مرستیال او جانمیر ځاځي د شورا د منشي په توګه ټاکل شوي دي:

((بخښنه د ټولو خوست میشتو قومونو نه، علماوو نه، د ځوانانو نه، د محصلینو نه په دې غواړو، چې زموږ د ولایتي شورا دراوزه د یو څه وخت له پاره بنده وه، بیا هم د ډېر شکر ځای دی، الحمدالله چې هغه مکشل پای ته ورسیدل، اول سناتور مو لطیف ژوندی او دویم سناتور مو قدیم افغان شو، همدارنګه د ولایتي شورا اداري پلاوی هم وټاکل شو.))

د خوست د ولایتي شورا نوي ټاکل شوي رئیس امیرالله زړه سواند هم وویل، چې په شورا کې د اختلاف ټول مسائیل حل شوي او دی فکر نه کوي، چې د ولایتي شورا غړي به یو ځل بیا په دوو بیلو، بیلو لارو روان شي:

((یو طرف قانوني انتخابات غوښتل، بل طرف د بعضو دلایلو پر اساس د انتخاباتو نه کناره ګیري او خودداري کړه او داسې یو حالت رامنځته شوی وو، خبره داده چې هغه بلې خوا د خپل مطلوب په ترلاسه کولو وتوانیدل، فلهذا د وکیلانو په منځ کې د تداوم د اختلافاتو یا عدم اعتماد مسله زه نه پیشبیني کوم.))

د یادونې وړ ده، د خوست د دې دورې ولایتي شورا پنځلس تنه غړي لري، چې درې تنه يې ښځې دي، ټاکل شوې، د سناتور تر ټاکنې وروسته به د خوست ولایتي شورا ته د نوماندانو له منځه هغه یو تن دې شورا ته لاره پیدا کړي، چې تر نورو يې رایې ډېرې وي.

مهم موضوعات