د لاسرسي ځای


بازمحمد عابد مشال راډيو

جلال اباد:ـ په ننګرهار کې د سياستپوه ارواښاد ډاکټر صمد حامد ياد غونډه د پنجشبنې يا زيارت په ورځ تر سره شوه.په دغه غونډه کې به سلکونو کسانو برخه اخیستې وه چې د ودان افغانستان ګوند له لوری را بلل شودې ده.

غونډې ته په ننګرهار د سياسي شخصيتونو سر بيره قومي مشران، فرهنګيان او يو شمير ځوانان هم وربلل شوي وو چې ځينو ليکوالو د ارواښاد ډاکټر صمد حامد په سياسي بصيرت او ټولنيز شخصيت مقالې او ويناوې واورولې.

د ننګرهار د اطلاعات او فرهنګ ريس اورنګ صميم په خپلو خبرو کې وويل،چې ډاکټر صمد حامد يو له هغو پوهانو څخه و چې هيواد ته يې ډيرې وياړنې په برخه کړې وې.

« ډاکټر صمد حامد زموږ له هغو پوهانو او سياستوالو څخه و چې هيواد ته يې ډيرې وياړنې بخښلې دي. د يوه دردمن او فکرمند شخص په توګه يې هم د پوهنتون استاذی کړې او هم يې سياست کړی او حکومت، هم يې ژبه کارولې او هم قلم. ډاکټر صمد حامد په خپل زړه کې د ارمان لويه نړۍ لرله او د يوه سپيڅلي هدف لپاره په مبارزه بوخت و.»

ليکوال او شاعر او د ودان افغانستان د ګوند د مرکزي کميټې غړی، محمد يار يار وويل، چې ډاکټر صمد حامد غوښتل چې افغان جهاد يوه سم لوري ته رهبري کړي خو هم هاغه وخت د ده په فکر بنديز ولګول شو او د وطن پريښودو ته مجبور شو.

محمد يار يار

محمد يار يار


« ډاکټر صیب دغه اساسي ټکي ته پام وو، چې د افغانستان جهاد بايد ملي بڼه واخلي او دا د افغانستان لپاره وي، خو څنګه چې زموږ دښمن راته د دوست په جامه کې ناست وو، هغوی دا اجازه نه ورکوله چې افغانان د افغانستان په اړه هم فکر وکړي. د هغوی پر سياسي فعاليتونو بنديز ولګيدو. هغوی ونه شو کولای چې افغان جهاد او افغان مبارزه داسې يوې لارې ته رهبري کړي، د دغه مبارزې ثمر د هم هغو شهيدانو وارثينو ته ورپاتې شي.»

د کابل پوهنتون د ژبو او ادبياتو پوهنځي استاد لال پاچا ازمون وويل، چې ډاکټر صمد حامد تل د خپلوک افغانستان ارما لرلی.

لال پاچا ازمون

لال پاچا ازمون


« ډاکټر صمد حامد د يوه فکر څښتن و، د يوې پوهې او بصيرت څښتن و. افغانستان يې په خپلواکه توګه د نړۍ په نقشه کې غوښته.»

څيړونکی ليکوال اوشاعر سليمان لايق وايي، چې داکټر صمد حامد داسې يو شخصيت و چې د خپلې نظريې مخالف يې هم په سړه سينه برداشت کولو:

سلیمان لایق

سلیمان لایق



« د خپل حزب د قدرت پر وخت زه بندي شوم. د پلچرخي زندان ته يې وليږلم. حامد صيب هم بندي شو او پلچرخي ته يې وليږه، موږ په يوه بلاک کې بنديان شوو.بيا نو موږه لاره سره پيدا کړه چې وغږيږو. واقعاٌ يو عالم سړی و. يو مفکر او د افغانستان په تحصيل يافته او د خپلې رايې او نظرخاوندکس و.


هغه ډير په دې پوهيدو چې له خپل مخالف سره لکه مارنګي چې هغه ورته په دې قايل و چې دا هم يو څوک دی، هغه په دې پوهيده چې څه ورسره وکړي. زموږ تر منځ ډير خواږه روابط وو،خو زموږ تر منځ هيڅکله د سياسي تحليل توافق نه و موجود.»

د يادولو ده چې ډاکټر صمد حامد د ننګرهار د خوګياڼو ولسوالۍ په کږې سيمه کې په ۱۹۳۳ م کال د جنورۍ په اتمه نيټه زيږدلی و. لومړنۍ زده کړې يې په خپل کلي او لوړې زده کړې يې په کابل کې تر سره کړی وې.

نوموړي د خپل ژوند په اوږدو کې د پوهنتون له استاذۍ نيولې تر رياسته او له ولايته نيولې تر وزارته او د صدراعظم تر مرستيالۍ پورې دندې تر سره کړې دې، په افغانستان کې د ثور تر کودتا وروسته د څه وخت لپاره زنداني شو او له خوشې کيدو وروسته د هاغه وخت شوروي اتحاد چې په افغانستان يرغل وکړ ، ارواښاد لومړی پاکستان ته او له هغه ځايه جرمني ته په کډه لاړ چې له جرمني څخه يې د رسنيو له لارې د خپلواک افغانستان په ارمان خپله مبارزه د ژوند تر وروستيو کلونو پورې جاري وساتله او د ۲۰۱۲م کال د ډسمبر په ديرشمه نيټه هملته په حق ورسیده او د جنورۍ په دريمه نيټه د ننګرهار ولايت د خوګيانو ولسوالۍ په کږې سيمه کې خاورو ته وسپارل شو.

XS
SM
MD
LG